Zwrot „być zawalonym pracą” oznacza, że ktoś ma bardzo dużo obowiązków i zadań do wykonania w krótkim czasie. W języku hiszpańskim sytuację taką można wyrazić na kilka sposobów.
1. Estar hasta arriba de trabajo
Jednym z najbardziej naturalnych, potocznych sposobów wyrażenia „być zawalonym pracą” jest estar hasta arriba de trabajo. Wyrażenie hasta arriba oznacza dosłownie „aż po samą górę”, a w znaczeniu przenośnym – „aż po uszy”. Przykłady:
Esta semana estoy hasta arriba de trabajo. – W tym tygodniu jestem zawalony pracą.
Estamos hasta arriba de trabajo y no sabemos cómo vamos a terminar todo a tiempo. – Jesteśmy zawaleni pracą i nie wiemy, jak zdołamy wszystko skończyć na czas.
Perdona que no te haya llamado, pero he estado hasta arriba de trabajo. – Przepraszam, że do ciebie nie zadzwoniłem, ale byłem zawalony pracą.
Konstrukcja estar hasta arriba de + rzeczownik nie ogranicza się przy tym do pracy. Możemy jej użyć również wtedy, gdy czegoś mamy po prostu bardzo dużo, np. estar hasta arriba de cosas que hacer – „mieć mnóstwo rzeczy do zrobienia”.
2. Tener muchísimo trabajo
Jeżeli chcemy jedynie powiedzieć, że mamy bardzo dużo pracy, możemy użyć zwrotu tener muchísimo trabajo, który podkreśla ilość pracy. Przykłady:
Este mes tengo muchísimo trabajo y apenas tengo tiempo libre. – W tym miesiącu mam mnóstwo pracy i prawie nie mam wolnego czasu.
Ha empezado el curso escolar, así que últimamente tengo muchísimo trabajo. – Rozpoczął się rok szkolny, więc ostatnio mam mnóstwo pracy.
No puedo ayudarte ahora porque tengo muchísimo trabajo. – Nie mogę ci teraz pomóc, ponieważ mam mnóstwo pracy.
To bardzo uniwersalna konstrukcja, która sprawdzi się zarówno w codziennej rozmowie, jak i w kontekście zawodowym. W przeciwieństwie do bardziej obrazowych wyrażeń nie sugeruje jednak sama w sobie, że nadmiar obowiązków jest trudny do opanowania.
3. Estar cargado de trabajo
Podobne znaczenie ma zwrot estar cargado de trabajo, czyli „być obciążonym pracą”. Zwrot ten koncentruje się na dużej liczbie obowiązków, ale sam w sobie nie musi sugerować, że sytuacja jest już trudna do opanowania. Przykłady:
Estamos bastante cargados de trabajo esta semana. – W tym tygodniu jesteśmy dość mocno obciążeni pracą.
Este mes estoy muy cargado de trabajo. – W tym miesiącu jestem bardzo obciążony pracą.
Los empleados están cargados de trabajo. – Pracownicy są obciążeni pracą.
W porównaniu z estar desbordado de trabajo jest to więc określenie mniej intensywne. Informuje o dużym obciążeniu obowiązkami, ale niekoniecznie o poczuciu, że sytuacja wymyka się spod kontroli.
4. Estar desbordado de trabajo
Jeśli natomiast chcemy zaznaczyć, że pracy jest więcej, niż jesteśmy w stanie wykonać, trafnym odpowiednikiem będzie estar desbordado de trabajo – „być przeciążonym pracą”, „być przytłoczonym ilością pracy”.
Czasownik desbordar oznacza dosłownie „wylewać się” lub „występować z brzegów”. W znaczeniu przenośnym opisuje sytuację, w której czegoś jest tak dużo, że przekracza to możliwości poradzenia sobie z daną sytuacją. Przykłady:
El departamento de contabilidad de nuestra empresa está desbordado de trabajo desde principios de año. – Księgowość w naszej firmie jest przeciążona pracą od początku roku.
Estoy desbordado de trabajo y no sé cómo voy a conseguir terminarlo todo a tiempo. – Jestem przeciążony pracą i nie wiem, jak uda mi się wszystko skończyć na czas.
La situación se ha complicado y estamos completamente desbordados de trabajo. – Sytuacja się skomplikowała i jesteśmy całkowicie przeciążeni pracą.
W porównaniu z tener muchísimo trabajo czy estar cargado de trabajo zwrot estar desbordado de trabajo ma wyraźnie silniejszy wydźwięk. Jest to sytuacja, w której nadmiar obowiązków przekracza możliwości danej osoby lub zespołu.
5. Estar hasta el cuello de trabajo
Podobnie jak polskie powiedzenie „mieć pracy po uszy”, zwrot ten podkreśla bardzo duże obciążenie obowiązkami i ma potoczny, ekspresywny charakter. Przykłady:
Estamos hasta el cuello de trabajo y necesitamos contratar a más gente. – Jesteśmy zawaleni pracą i musimy zatrudnić więcej osób.
Estoy hasta el cuello de trabajo esta semana. – W tym tygodniu jestem zawalony pracą.
Llevo varios días hasta el cuello de trabajo. – Od kilku dni jestem zawalony pracą.
¡Que alguien me salve, que estoy hasta el cuello de trabajo! – Niech mnie ktoś ratuje, bo jestem po uszy zawalony pracą!
Konstrukcja estar hasta el cuello de + rzeczownik może być używana również poza kontekstem zawodowym, zwłaszcza gdy chcemy podkreślić, że ktoś znalazł się w bardzo trudnej sytuacji. Możemy na przykład powiedzieć estar hasta el cuello de deudas – „być po uszy w długach” albo estar hasta el cuello de problemas – „tkwić po uszy w problemach”.
Podsumowanie
Polski zwrot „być zawalonym pracą” można po hiszpańsku wyrazić na kilka sposobów, w zależności od kontekstu i stopnia przeciążenia obowiązkami. W codziennej komunikacji szczególnie naturalne są estar hasta arriba de trabajo oraz bardziej obrazowe estar hasta el cuello de trabajo. Jeśli natomiast chcemy podkreślić, że obowiązków jest zdecydowanie za dużo i zaczynają nas przerastać, warto sięgnąć po zwrot estar desbordado de trabajo.
Zdjęcie: Widok na Taxco de Alarcón, stan Guerrero, Meksyk