Włoski czasownik incontrare najczęściej tłumaczymy jako „spotkać”. Kojarzy się z przypadkowym spotkaniem znajomego na ulicy, umówioną wizytą czy spotkaniem kogoś podczas podróży. Jednak Włosi używają go również w sytuacjach, w których po polsku powiedzielibyśmy „napotkać”, „zetknąć się z czymś”, „doświadczyć” albo „spotkać się z czyjąś reakcją”.
Wzór odmiany w wybranych czasach
| Presente | Futuro semplice | Imperfetto | Passato prossimo | Imperativo presente |
| incontro | incontrerò | incontravo | ho incontrato | - |
| incontri | incontrerai | incontravi | hai incontrato | incontra |
| incontra | incontrerà | incontrava | ha incontrato | incontri |
| incontriamo | incontreremo | incontravamo | abbiamo incontrato | incontriamo |
| incontrate | incontrerete | incontravate | avete incontrato | incontrate |
| incontrano | incontreranno | incontravano | hanno incontrato | incontrino |
Incontrare czy conoscere?
Incontrare qualcuno oznacza spotkać kogoś, zetknąć się z nim w określonym miejscu lub okolicznościach. Conoscere qualcuno odnosi się natomiast do poznania osoby, nawiązania znajomości albo znajomości trwającej już od pewnego czasu.
Porównajmy dwa zdania:
Ieri ho incontrato Marco alla stazione. – Wczoraj spotkałem Marco na dworcu.
Ieri ho conosciuto Marco a una festa. – Wczoraj poznałem Marco na przyjęciu.
W pierwszym przypadku informujemy o spotkaniu. W drugim podkreślamy, że doszło do nawiązania znajomości. Można przecież spotkać dawnego kolegę, z którym nie widzieliśmy się od lat, ale trudno powiedzieć, że poznajemy go po raz kolejny. Dlatego incontrare i conoscere nie są wymienne, nawet jeśli w niektórych polskich kontekstach oba czasowniki wydają się bliskie znaczeniowo.
Incontrare a incontrarsi – niewielka różnica, inna perspektywa
Język włoski rozróżnia również incontrare i incontrarsi. Pierwsza forma kieruje uwagę na osobę, którą spotykamy, druga podkreśla wzajemność spotkania, na przykład:
Ho incontrato Anna al centro commerciale. – Spotkałem Annę w centrum handlowym.
Anna e io ci siamo incontrati in centro commerciale. – Anna i ja spotkaliśmy się w centrum handlowym.
Ci incontriamo domani alle sei al ristorante. – Spotykamy się jutro o szóstej w restauracji.
Forma incontrarsi jest bardzo naturalna w rozmowach o planach i relacjach. Możemy umówić się na spotkanie ze znajomymi, powiedzieć, że regularnie się z kimś widujemy, albo wspomnieć o przypadkowym spotkaniu. Warto jednak pamiętać, że polskie „spotkać się z kimś” nie zawsze wymaga włoskiej formy zwrotnej. W zdaniu Ho un incontro con il professore (Mam spotkanie z profesorem) wykorzystujemy rzeczownik incontro, a nie czasownik incontrarsi.
Kiedy spotykamy trudności, przeszkody i problemy
Jednym z ciekawszych zastosowań incontrare jest łączenie go z rzeczownikami abstrakcyjnymi. Włoski użytkownik języka może incontrare difficoltà, czyli napotkać trudności, albo incontrare un ostacolo – natknąć się na przeszkodę. Oto kilka przykładów:
Durante il viaggio in Italia abbiamo incontrato molti problemi. – Podczas podróży do Włoch napotkaliśmy wiele problemów.
Il progetto ha incontrato molte difficoltà lungo il suo percorso. – Projekt napotkał na swojej drodze wiele trudności.
Nel suo percorso professionale ha incontrato numerosi ostacoli, ma alla fine ha trovato un lavoro ben retribuito. – Na swojej drodze zawodowej napotkał liczne przeszkody, ale w końcu znalazł dobrze płatną pracę.
W tych zdaniach nie ma mowy o fizycznym spotkaniu. Trudności i przeszkody zostają przedstawione jako coś, co pojawia się na drodze człowieka lub przedsięwzięcia. Podobna metafora funkcjonuje w polszczyźnie, ale włoski wykorzystuje ją bardzo swobodnie. Dzięki temu incontrare może opisywać zarówno zwykłe zdarzenia, jak i bardziej złożone doświadczenia.
Incontrare l’amore – spotkać miłość
W języku włoskim spotkanie może mieć również wymiar emocjonalny. Wyrażenie incontrare l’amore oznacza spotkać miłość, znaleźć osobę, z którą można stworzyć związek. Podobnie incontrare una persona speciale to spotkać kogoś wyjątkowego. Oto kilka przykładów:
Ha incontrato l’amore della sua vita quando meno se lo aspettava. – Spotkał miłość swojego życia, kiedy najmniej się tego spodziewał.
Incontrare una persona speciale può cambiare il corso della tua vita. – Spotkanie wyjątkowej osoby może odmienić bieg twojego życia.
Non è facile incontrare una persona con cui condividere gli stessi valori. – Niełatwo spotkać osobę, z którą można dzielić te same wartości.
Kiedy pomysł spotyka się z aprobatą lub sprzeciwem
Czasownik incontrare może być również używany w znaczeniu przenośnym, gdy mówimy o reakcjach na czyjeś pomysły, propozycje, decyzje lub działania. W takich sytuacjach opisuje nie tyle spotkanie z konkretną osobą, ile przyjęcie określonego stanowiska przez innych ludzi. Możemy więc powiedzieć, że pomysł spotkał się z aprobatą, propozycja z zainteresowaniem, a decyzja ze sprzeciwem. To zastosowanie jest szczególnie przydatne przy czytaniu włoskiej prasy i tekstów publicystycznych.
W języku włoskim często spotykamy następujące połączenia:
- incontrare l’approvazione – spotkać się z aprobatą;
- incontrare il consenso – spotkać się z poparciem;
- incontrare il favore – spotkać się z przychylnością;
- incontrare l’opposizione – spotkać się ze sprzeciwem;
- incontrare resistenza – napotkać opór;
- incontrare interesse – wzbudzić zainteresowanie, spotkać się z zainteresowaniem.
Przykłady zdań:
I tentativi di riforma hanno incontrato molta resistenza. – Próby reform napotkały duży opór.
Il nuovo progetto ha incontrato il favore del pubblico. – Nowy projekt spotkał się z przychylnością odbiorców.
La decisione ha incontrato una forte opposizione. – Decyzja spotkała się z silnym sprzeciwem.
L’iniziativa ha incontrato il consenso dei cittadini. – Inicjatywa spotkała się z poparciem mieszkańców.
La proposta ha incontrato il favore dei cittadini. – Propozycja spotkała się z przychylnością mieszkańców.
Le sue idee non hanno incontrato molto interesse. – Jego pomysły nie wzbudziły większego zainteresowania.
Spero che la mia decisione incontri la tua approvazione. – Mam nadzieję, że moja decyzja spotka się z twoją aprobatą.
Czy każde polskie „spotkać się z” to incontrare?
Zdecydowanie nie. To jedna z pułapek, na które warto uważać podczas tłumaczenia. W polszczyźnie często używamy konstrukcji „spotkać się z” w znaczeniu zetknięcia z określoną reakcją, sytuacją lub problemem. Włoski ma jednak do dyspozycji wiele różnych czasowników i wyrażeń. Na przykład:
spotkać się z krytyką – ricevere critiche lub essere oggetto di critiche
spotkać się z odmową – ricevere un rifiuto
spotkać się z zainteresowaniem – suscitare interesse lub riscuotere interesse
spotkać się z problemami – incontrare difficoltà
W ostatnim przykładzie incontrare brzmi naturalnie, ale w pozostałych przypadkach dosłowne tłumaczenie nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem. Włoski, podobnie jak polski, ma swoje utrwalone połączenia wyrazowe. Znajomość pojedynczego słowa nie gwarantuje jeszcze, że potrafimy użyć go w każdym kontekście.
Jeden czasownik, wiele doświadczeń
Włoski czasownik incontrare znajduje zastosowanie w wielu sytuacjach, nie tylko wtedy, gdy mówimy o spotkaniu drugiego człowieka. Możemy za jego pomocą opisać napotkanie przeszkody, doświadczenie trudności, poznanie miłości czy uzyskanie aprobaty odbiorców. Pojawia się więc w bardzo różnych kontekstach – od codziennych rozmów po język publicystyki i literatury. Dlatego warto zapamiętać go nie tylko jako odpowiednik polskiego „spotkać”, lecz także poznawać typowe połączenia wyrazowe, które pozwalają lepiej zrozumieć jego różnorodne zastosowania.
Zdjęcie: Capri – wyspa klifów, lazurowego morza i zachwycających panoram (Capri – l’isola delle scogliere, del mare turchese e dei panorami mozzafiato)