Czasownik „riempire” – użycie w języku włoskim

Czasownik riempire należy do często używanych czasowników w języku włoskim i oznacza po polsku „napełniać”, „wypełniać” oraz „zapełniać”. Spotkamy go w wielu codziennych sytuacjach – gdy napełniamy szklankę wodą, wypełniamy formularz czy mówimy o miejscu pełnym ludzi. Riempire ma jednak również ciekawe znaczenia przenośne i może opisywać to, co wypełnia nasze serce, myśli lub życie.

Wzór odmiany w wybranych czasach

1. Napełniać coś

Najczęściej czasownik riempire oznacza napełnianie pojemnika, naczynia lub innego miejsca określoną substancją albo przedmiotami, na przykład:

Devi riempire il serbatoio prima di partire. – Musisz napełnić bak przed wyjazdem.

Ho riempito la bottiglia d’acqua fresca. – Napełniłem butelkę świeżą wodą.

Puoi riempire il bicchiere d’acqua? – Czy możesz napełnić szklankę wodą?

2. Wypełniać lub zapełniać określoną przestrzeń

Czasownik riempire może również oznaczać zajmowanie lub wypełnianie przestrzeni przez ludzi, przedmioty, dźwięki albo inne elementy, na przykład:

I turisti riempiono le strade del centro città durante l’estate. – Turyści zapełniają ulice centrum miasta w czasie lata.

Il profumo delle rose riempiva tutta la stanza. – Zapach róż wypełniał całe pomieszczenie.

La sala da concerto si riempì rapidamente fino all’orlo. – Sala koncertowa szybko wypełniła się po brzegi.

3. Wypełniać czymś życie, czas, myśli lub uczucia

W znaczeniu przenośnym riempire często odnosi się do emocji, myśli, wspomnień lub doświadczeń, które wypełniają człowieka albo jego życie, na przykład:

Gesù Cristo ha riempito i cuori di pace, speranza e amore. – Jezus Chrystus napełnił serca pokojem, nadzieją i miłością.

Il lavoro riempie gran parte della sua giornata. – Praca wypełnia znaczną część jego dnia.

Il viaggio in Italia ha riempito il mio cuore di gioia. – Podróż do Włoch napełniła moje serce radością.

4. Czasownik zwrotny riempirsi: napełnić się, wypełnić się

Czasownik zwrotny riempirsi oznacza, że coś samo stopniowo się napełnia lub wypełnia. Bardzo często używa się go w odniesieniu do miejsc, które zapełniają się ludźmi, albo do pojemników wypełniających się określoną substancją, na przykład:

L’annaffiatoio si è riempito d’acqua. – Konewka napełniła się wodą.

La città si riempie di turisti durante le vacanze. – Miasto zapełnia się turystami podczas wakacji.

Lo stadio si è riempito di tifosi. – Stadion wypełnił się kibicami.

Konstrukcja riempirsi di qualcosa może również mieć znaczenie przenośne, na przykład:

Si è riempita di gioia quando ha visto che tutto era andato bene. – Napełniła się radością, kiedy zobaczyła, że wszystko się udało.

5. Strona bierna i konstrukcje z imiesłowem

Czasownik riempire często występuje również w stronie biernej oraz w formie imiesłowu riempito. Spotyka się także konstrukcję bezosobową si riempie, na przykład:

Le bottiglie vengono riempite automaticamente dalla macchina. – Butelki są automatycznie napełniane przez maszynę.

Il modulo deve essere riempito con attenzione. – Formularz należy starannie wypełnić.

La sala era completamente riempita di persone. – Sala była całkowicie wypełniona ludźmi.

Przydatne połączenia z czasownikiem riempire

Warto zapamiętać kilka często używanych połączeń:

• riempire un bicchiere – napełnić szklankę,
• riempire una bottiglia – napełnić butelkę,
• riempire un serbatoio – napełnić zbiornik / bak,
• riempire una stanza – wypełnić pomieszczenie,
• riempire una sala di persone – zapełnić salę ludźmi,
• riempire un modulo – wypełnić formularz,
• riempire qualcuno di gioia – napełnić kogoś radością,
• riempire la mente di pensieri – wypełnić umysł myślami,
• riempire il tempo – wypełnić czas,
• riempirsi di speranza – napełnić się nadzieją,
• riempirsi di gente – zapełnić się ludźmi,
• riempirsi d’acqua – napełnić się wodą.

Przykłady zdań z czasownikiem „riempire” w wersji włosko-polskiej