Polskie „to zależy” ma w języku hiszpańskim kilka odpowiedników. Najbardziej uniwersalne jest depende, ale w zależności od kontekstu możemy również użyć konstrukcji depende de, depende de si, depende de lo que czy según. Nie zawsze są one jednak wymienne, dlatego warto poznać różnice między nimi.
1. Depende
Najprostszym i bardzo częstym sposobem na powiedzenie „to zależy” jest depende. Używamy go, gdy z kontekstu wiadomo, od czego zależy odpowiedź lub decyzja, na przykład:
¿Es difícil encontrar trabajo en España? – Depende. – Trudno znaleźć pracę w Hiszpanii? – To zależy.
¿Te gustaría vivir en otro país? – Depende. – Chciałbyś mieszkać w innym kraju? – To zależy.
¿Vas a venir mañana? – Depende. – Przyjdziesz jutro? – To zależy.
Depende może być samodzielną odpowiedzią, ale często pojawia się również na początku dłuższej wypowiedzi, w której od razu wyjaśniamy, od czego coś zależy, na przykład:
Depende. No todos tienen las mismas necesidades. – To zależy. Nie wszyscy mają takie same potrzeby.
Depende. Si hace buen tiempo, comeremos fuera. – To zależy. Jeśli będzie dobra pogoda, zjemy na zewnątrz.
Depende. Si tengo tiempo, iré contigo. – To zależy. Jeśli będę miał czas, pójdę z tobą.
2. Depende de…
Jeśli chcemy wskazać konkretny czynnik, od którego coś zależy, używamy konstrukcji depende de, na przykład:
¿De qué depende el precio? – Depende de la temporada. – Od czego zależy cena? – Zależy od pory roku.
El resultado del examen depende de muchos factores. – Wynik egzaminu zależy od wielu czynników.
Que firmemos el contrato depende de las condiciones. – To, czy podpiszemy umowę, zależy od wielu warunków.
Ta konstrukcja jest neutralna i bardzo uniwersalna. Możemy wykorzystać ją zarówno w codziennej rozmowie, jak i w bardziej formalnym kontekście, na przykład:
Depende de cada caso. – To zależy od konkretnego przypadku.
El futuro de la Unión Europea depende de su capacidad para llevar a cabo reformas, de la solidaridad ante los desafíos geopolíticos y de la unidad de los Estados miembros en cuestiones de seguridad y economía. – Przyszłość Unii Europejskiej zależy od zdolności do reform, solidarności w obliczu wyzwań geopolitycznych oraz jedności państw członkowskich w sprawach bezpieczeństwa i gospodarki.
La decisión final depende del director. – Ostateczna decyzja zależy od dyrektora.
Todo depende de la situación en el mercado del petróleo y de cómo evolucione el mercado energético. – Wszystko zależy od sytuacji na rynku ropy i od tego, jak będzie wyglądał cały rynek energii.
3. Depende de si…
Kiedy chcemy powiedzieć „to zależy od tego, czy…”, używamy depende de si. Konstrukcja ta pojawia się wtedy, gdy dalsza część zdania przedstawia warunek, którego spełnienie wpłynie na sytuację, na przykład:
¿Vamos a salir esta noche? – Depende de si llueve. – Wychodzimy dziś wieczorem? – To zależy od tego, czy będzie padać.
No sé si aceptaré este trabajo. Depende de si me ofrecen un sueldo mejor. – Nie wiem, czy przyjmę tę pracę. To zależy od tego, czy zaproponują mi lepsze wynagrodzenie.
Podemos ir en coche, pero si paramos en la playa depende de si encontramos sitio para aparcar. – Możemy pojechać samochodem, ale to czy zatrzymamy się przy plaży zależy od tego, czy znajdziemy miejsce do parkowania.
Konstrukcja depende de si jest szczególnie przydatna, gdy odpowiedź nie jest jeszcze przesądzona i zależy od tego, czy wydarzy się coś konkretnego.
4. Depende de lo que…
Jeżeli zależność dotyczy tego, co ktoś zrobi, wybierze lub powie, możemy użyć konstrukcji depende de lo que. Przykłady zdań:
Depende de lo que diga el médico. – To zależy od tego, co powie lekarz.
Depende de lo que quieras hacer. – To zależy od tego, co chcesz zrobić.
El precio depende de lo que elijas. – Cena zależy od tego, co wybierzesz.
W tej konstrukcji bardzo często pojawia się subjuntivo, szczególnie gdy mówimy o czymś nieustalonym, przyszłym lub zależnym od czyjejś decyzji, na przykład:
Depende de lo que decidamos mañana. – To zależy od tego, co zdecydujemy jutro.
Depende de lo que necesites. – To zależy od tego, czego potrzebujesz.
Depende de lo que pase durante la reunión. – To zależy od tego, co wydarzy się podczas spotkania.
Konstrukcja depende de lo que pozwala łatwo rozbudować wypowiedź i precyzyjnie określić, od jakiego działania lub wydarzenia zależy dana sytuacja.
5. Según…
W zależności od kontekstu „to zależy” możemy również wyrazić za pomocą según, zwłaszcza gdy chcemy powiedzieć „w zależności od” lub „zależnie od”, na przykład:
Según el tiempo, iremos a la playa o nos quedaremos en casa. – W zależności od pogody pójdziemy na plażę albo zostaniemy w domu.
Según la hora, hay más o menos gente en las tiendas. – W zależności od pory dnia w sklepach jest mniej lub więcej ludzi.
Según la situación, podemos cambiar nuestros planes. – W zależności od sytuacji możemy zmienić nasze plany.
Depende de skupia się na samej zależności, natomiast según często wprowadza czynnik, którego zmienność wpływa na dalszy przebieg sytuacji.
Porównajmy:
El resultado depende del tiempo. – Wynik zależy od pogody.
Según el tiempo, saldremos o nos quedaremos en casa. – W zależności od pogody wyjdziemy albo zostaniemy w domu.
W pierwszym zdaniu mówimy o zależności między wynikiem a pogodą. W drugim pokazujemy, że różne warunki pogodowe prowadzą do różnych możliwości.
6. Eso depende
W języku hiszpańskim używa się również eso depende, czyli „to zależy”. Przykłady zdań:
¿Crees que merece la pena comprar un coche eléctrico? – Eso depende. – Myślisz, że warto kupić samochód elektryczny? – To zależy.
¿Crees que podremos terminar el proyecto a tiempo? – Eso depende. – Myślisz, że uda nam się skończyć projekt na czas? – To zależy.
¿Es fácil vivir en una ciudad tan grande? – Eso depende. – Łatwo jest żyć w tak dużym mieście? – To zależy.
Możemy również połączyć eso depende z dalszym wyjaśnieniem:
Eso depende de cómo organicemos el trabajo. – To zależy od tego, jak zorganizujemy pracę.
Eso depende de lo que decidamos. – To zależy od tego, co zdecydujemy.
Eso depende de cuánto tiempo tengamos. – To zależy od tego, ile będziemy mieli czasu.
W codziennej rozmowie samo depende jest jednak równie naturalne i często wystarczy, jeśli kontekst jasno wskazuje, o co chodzi.
Podsumowanie
Polskie „to zależy” można wyrazić po hiszpańsku na kilka sposobów, w zależności od tego, do czego się odnosimy. Depende sprawdzi się jako krótka odpowiedź, natomiast depende de si, depende de lo que i según pozwalają dokładniej określić, od czego zależy dana sytuacja. Należy więc zwracać uwagę na kontekst, aby wybrać konstrukcję, która najlepiej pasuje do danej wypowiedzi.