We Włoszech świętowanie Wielkanocy nie kończy się w niedzielę. Właśnie wtedy, gdy w wielu krajach ludzie wracają do codzienności, Włosi pakują koce, kosze z jedzeniem i ruszają na łono natury. Poniedziałek Wielkanocny, czyli La Pasquetta (dosł. Mała Wielkanoc), to jedno z tych świąt, które nie mają sztywnego protokołu, ale mają duszę – i to bardzo włoską. To dzień, który nie potrzebuje wielkich ceremonii, bo jego siła tkwi w prostocie – w byciu razem, w śmiechu, w smaku domowego jedzenia i w słońcu na twarzy.
Trochę historii i religii… ale tylko trochę
Pasquetta, formalnie nazywana też „lunedì dell’Angelo” (poniedziałek Anioła), upamiętnia wydarzenia z Nowego Testamentu – spotkanie kobiet z aniołem przy pustym grobie Jezusa. Jest to kontynuacja wielkanocnego przesłania o zmartwychwstaniu i nadziei, ale w znacznie lżejszej, bardziej ludzkiej formie. Tradycja świętowania tego dnia sięga już średniowiecza, ale współczesna Pasquetta ma bardziej świecki, towarzyski charakter.
To dzień, którego nie spędza się w domu. „A Pasquetta c’è la tradizione italiana di fare una gita fuori porta.” (W Poniedziałek Wielkanocny jest włoska tradycja wybierania się na wycieczkę). Włoskie powiedzenie mówi, że „La Pasqua si trascorre con la famiglia, la Pasquetta – con gli amici.” (Wielkanoc spędza się z rodziną, Pasquettę – z przyjaciółmi). I coś w tym jest – ten dzień to jakby oddech po uroczystej niedzieli, czas na luz, śmiech, trochę słońca i dużo dobrego jedzenia.
Jak wygląda typowa Pasquetta?
Już od wczesnego rana na drogach robi się tłoczno. Rodziny, grupy przyjaciół, młodzież i seniorzy – wszyscy gdzieś jadą. W góry, nad jeziora, do parków narodowych, winnic, na pola, do wiejskich gospodarstw. Cel: znaleźć zielone miejsce, rozłożyć koc i cieszyć się dniem.
To nie tylko piknik – to rytuał. W powietrzu unosi się zapach rozpalanych grilli, z głośników słychać włoską muzykę, a z koszy piknikowych wyciągane są domowe specjały. Typowe menu? To, co zostało z wielkanocnego stołu – jajka na twardo, karczochy, pieczone mięsa, słodka colomba, czyli tradycyjne ciasto w kształcie gołębia. Do tego salsiccia (kiełbaska) z grilla, świeży chleb, lokalne sery i butelki schłodzonego wina.
Ale jedzenie to tylko połowa historii. Obok dzieci biegają z piłkami, ktoś gra na gitarze, ktoś inny tańczy, ktoś drzemiący w cieniu drzewa z kieliszkiem w dłoni. Taka właśnie jest Pasquetta – nieformalna, radosna i spontaniczna.
Pasquetta po włosku: zabawa, nie obowiązek
W przeciwieństwie do bardzo rodzinnej i formalnej Wielkanocy, Pasquetta to dzień niczym nieograniczonej wolności. Nie ma planu, nie ma godzin, nie ma presji. Jedni wybierają się do przyjaciół na wieś, inni odwiedzają urocze miasteczka na wzgórzach, wielu idzie po prostu „przed siebie” – na spacer, na rower, do lasu czy nad rzekę.
Co ciekawe, nawet jeśli pogoda nie dopisuje – a w kwietniu bywa kapryśna – Włosi i tak wychodzą z domów. Z parasolem, z płaszczem, ale z uśmiechem. Bo Pasquetta to stan ducha, nie prognoza pogody.
W wielu regionach organizowane są festyny i wydarzenia kulturalne: procesje, koncerty, degustacje lokalnych specjałów, kiermasze, a czasem i bardziej oryginalne formy rozrywki – jak zawody w toczeniu jajek, wyścigi w workach czy konkursy na najlepszy piknik.
Czego można się nauczyć od Włochów?
La Pasquetta to piękny przykład tego, jak Włosi potrafią cieszyć się życiem, tu i teraz. Żyją chwilą, nie czekają na „idealne warunki”. Nie chodzi o wystawne dania, perfekcyjną organizację czy modne dodatki – chodzi o wspólne bycie, rozmowę, śmiech i słońce, nawet jeśli tylko przez chmury.
To także przypomnienie, że święta nie muszą być sztywne i przewidywalne. Czasem warto złamać schemat, wyjść z domu i dać się ponieść chwili na łonie przyrody. Pasquetta nie wymaga specjalnych przygotowań – wystarczy koc, trochę jedzenia, otwarta głowa i dobre towarzystwo. I choć to typowo włoskie święto, każdy z nas może wprowadzić odrobinę Pasquetty do swojego życia – w poniedziałek po Wielkanocy, w środku lata, czy nawet w niedzielę.