Rodzina – słownictwo polsko-francuskie (Famille – le vocabulaire polonais-français)

Dzień dobry! Bonjour !

Tematyka dotycząca rodziny jest zawsze na czasie. Rodzina nas otacza, wspiera i często o niej mówimy. Rodzina stanowi wspólnotę osób, która jest podstawową formą życia indywidualnego i społecznego.

Dlatego warto jest poznać najważniejsze rzeczowniki, czasowniki i przydatne wyrażenia oraz przymiotniki związane z rodziną. Oddzielną, ostatnią pozycję stanowią przykłady zdań polskich z tłumaczeniem na język francuski, które mogą przydać się podczas rozmów o rodzinie.

Rzeczowniki
adopcja – l’adoption
babcia – la grand-mère
babunia – la mamie
bierzmowanie – la confirmation
bliźnięta – les jumeaux
bliźniaczki – les jumelles
brat – le frère
brat przyrodni – le demi-frère
bratanek – le neveu
bratanica – la nièce
bratowa – la belle-sœur
była żona – l’ex-femme
były chłopak – l’ex-petit ami
były mąż – l’ex-mari
chłopiec – le garçon
chrzest – le baptême
chrześniaczka – la filleule
chrześniak – le filleul
ciąża – la grossesse
ciotka, ciocia – la tante
córka – la fille
członek rodziny – un membre de la famille
daleka kuzynka – l’arrière-cousine
daleki kuzyn – l’arrière-cousin
długowieczność – la longévité
domownik – un habitant de la maison
druhna – la demoiselle d’honneur
dwojaczki – les jumeaux
dziadek – le grand-père
dziadkowie – les grands-parents
dzieci – les enfants
dzieciństwo – l’enfance
dziecko – l’enfant
dziecko nieślubne, bękart – un bâtard, une bâtarde
Dzień Babci – la fête des grands-mères
Dzień Dziadka – la fête des grands-pères
Dzień Dziecka – Journée de l’enfance, Journée Internationale des droits de l’Enfant
Dzień Matki – la fête des mères
Dzień Ojca – la fête des pères
Dzień Zakochanych (Walentynki) – le jour de la Saint-Valentin, la fête des amoureux
dziewczyna (sympatia) – la petite amie, la copine
dziewczynka – la petite fille, la fillette
emeryt(-ka) – le/la retraité(e), le/la pensionné(e)
emerytura – la retraite
gospodarz – le hôte
gratulacje – les félicitations
imieniny – la fête
jedynaczka – la fille unique
jedynak – le fils unique
jubileusz – l’anniversaire
kawaler – le célibataire
kobieta – la femme
kobieta w ciąży – la femme enceinte
kochanek – l’amant
kochanka – la maîtresse
konflikt pokoleń – le conflit des générations
konkubinat – le concubinage
krewna – la parente
krewni – les parents
krewny – le parent
kumpel, kolega – le copain, le collègue
kuzyn – le cousin
kuzynka – la cousine
macocha – la marâtre
małżeństwo – le mariage, le ménage
małżonek – l’époux
małżonka – l’épouse
mama – la maman
matka – la mère
matka chrzestna – la marraine
matka samotnie wychowująca dziecko – la mère célibataire
mąż – le mari
mężatka – la femme mariée
mężczyzna – l’homme
miesiąc miodowy – la lune de miel
młode małżeństwo – le mariage jeune, le jeune couple
młodość – la jeunesse
najbliższa rodzina – la famille la plus proche, les plus proches
narodziny – la naissance
narzeczeni – les fiancés
narzeczeństwo – les fréquentations honorables
narzeczona – la fiancée
narzeczony – le fiancé
nastolatek – l’adolescent
niemowlę – le bébé, le baby
noworodek – le nouveau-né
obrączki – les alliances
obrączka ze złota – un anneau en or
ojciec – le père
ojciec chrzestny – le parrain
ojcostwo – la paternité
ojczym – le beau-père
okres dojrzewania, dojrzewanie – la puberté
oświadczyny – la demande/la proposition en mariages
pan młody – le jeune marié
panna młoda – la jeune mariée
para – le couple
partner(ka) – le/la partenaire, le compagnon, la compagne
pasierb – le beau-fils
pierwsza komunia św. – la première communion
płeć męska/żeńska– le sexe masculin/féminin
pocałunek – le baiser
podróż poślubna – le voyage de noces
pogrzeb – l’enterrement, les funérailles
pokolenie – la génération
potomek – le descendant, la descendante
powinowaci – les parents par alliance
prababka – l’arrière-grand-mère
pradziadek – l’arrière-grand-père
prawnuczka – l’arrière-petite-fille
prawnuk – l’arrière-petit-fils
przejście na wcześniejszą emeryturę – le passage à la préretraite
przodek – l’aïeul
przybrane dziecko – l’enfant adoptif
przybrani rodzice – les parents adoptifs
przyjaciel – l’ami
przyjaciel od serca – l’ami de cœur
przyjaciele z dzieciństwa – les amis de l’enfance
przyjaciółka – l’amie
przyjaźń – l’amitié
przyjęcie weselne – la réception de mariage
przyrodnia siostra – la demie-sœur
przyszła synowa – la future belle-fille
randka – le rendez-vous
rencista(-tka) – le/la retraité(e)
rocznica – l’anniversaire
rocznica ślubu – l’anniversaire de mariage
rodzeństwo – les frères et sœurs
rodzice – les parents
rodzina – la famille
rodzina dysfunkcyjna – la famille dysfonctionnelle
rodzina niepełna – la famille incomplète, la famille monoparentale
rodzina wielopokoleniowa – la famille multigénérationnelle
rodzina zastępcza – la famille d’accueil
rodzina ze strony matki – la famille du côté de la mère, la famille maternelle
rodzina ze strony ojca – la famille du côté du père, la famille paternelle
romans (przygoda miłosna) – la liaison amoureuse, la relation tierce
rozwodnik – le divorcé
rozwód – le divorce
rozwódka – la divorcée
sąsiad – le voisin
sąsiadka – la voisine
separacja – la séparation
sierota – le orphelin, la orpheline
siostra – la sœur
siostra przyrodnia – la demi-sœur
siostrzenica, bratanica – la nièce
siostrzeniec, bratanek – le neveu
siostrzyczka – la petite sœur
starość – la vieillesse
sympatia (chłopak) – le petit ami
sympatia (dziewczyna) – la petite amie
syn – le fils
synowa – la belle-fille
szwagier – le beau-frère
szwagierka, bratowa – la belle-sœur
ślub cywilny/kościelny – le mariage civil/religieux
śmierć – la mort, le décès
świadek – le témoin de mariage
święto – la fête
tata – le papa
teściowa – la belle-mère
teściowie – les beaux-parents
teść – le beau-père
tort weselny – un gâteau de mariage
urlop macierzyński/tacierzyński – le congé de maternité/paternité
urlop wychowawczy – le congé parental, le congé parental d’éducation
urlop wypoczynkowy – le congé de repos
urlop zdrowotny – le congé de maladie
uroczystość – la cérémonie
urodziny – l’anniversaire
wdowa – la veuve
wdowiec – le veuf
wesele – la noce
wieczna miłość – l’amour éternel
wiek (liczba lat) – un âge
wiek dojrzewania – la puberté
wiek średni – un âge moyen
wnuczka – la petite-fille
wnuk, wnuczek – le petit-enfant, le petit-fils
wnuki, wnuczki – les petits-enfants
wujek – l’oncle
zaręczyny – les fiançailles
zięć – le beau-fils, le gendre
zjazd rodzinny – la réunion familiale
znajomy(a) z pracy – un/une collègue de travail
znajomy(-a) – un/une connu(-e), un/une collègue, une connaissance
związek małżeński – une union/relation conjugale
związek pozamałżeński – une relation extraconjugale
żałoba – le deuil
żona – la femme, la épouse

Czasowniki i przydatne wyrażenia
adoptować – adopter [j’adopte, tu adoptes, il adopte, nous adoptons, vous adoptez, ils adoptent]
być czarną owcą – être le mouton noir, être la brebis galeuse
być dorosłym – être adulte, être un/une adulte
być kawalerem – être célibataire
być młodą panną – être une jeune mariée
być na urlopie zdrowotnym – être en congé de maladie
być narzeczoną – être la fiancée
być narzeczonym – être le fiancé
być panną – être célibataire
być plotkarzem/plotkarką – être bavard(e)
być przeciw/za małżeństwem – être contre/pour le mariage
być rozwiedzionym – être divorcé
być singlem – être célibataire
być w ciąży – être enceinte
być w dobrej formie – être en (pleine) forme
być zakochanym w kimś – être amoureux, -euse de qn
być zamężną – être mariée
być zaręczonym z kimś – être fiancé à/avec qn, être engagé
być żonatym – être marié
całować kogoś – embrasser qn
całować się – s’embrasser
chodzić w żałobie – porter le deuil
chodzić z kimś, spotykać się z kimś – sortir avec qn, se rencontrer
dać buziaka – donner un baser, faire un bisou
dąsać się – bouder
dziedziczyć coś po kimś – hériter qc de qn
flirtować z kimś – flirter avec qn
iść za druhnę – être demoiselle d’honneur
karmić dziecko piersią – allaiter son enfant
kłócić się – se quereller
kochać – aimer
kochać się – faire l’amour
kończyć z kimś (zerwać stosunki) – en finir avec qn
lubić kogoś – aimer bien
mieć chłopaka (sympatię) – avoir un petit ami
mieć dzieci – avoir des enfants
mieć kochanka – avoir un amant
mieć motylki w brzuchu – avoir des papillons dans le ventre
mieć randkę – avoir rendez-vous
mieć wielu przyjaciół – avoir beaucoup d’amis
nie mieć partnera – ne pas avoir de partenaire
nosić żałobę – porter le deuil
obchodzić, świętować – fêter, célébrer
oczekiwać – attendre qn/qc [j’attends, tu attends, il attend, nous attendons, vous attendez, ils attendent]
oczekiwać dziecka – attendre un bébé
opiekować się kimś/czyś – prendre soin de qn/qc
opuścić gniazdko – quitter le nid
osiągnąć dorosłość – arriver à l’âge adulte, atteindre l’âge adulte
osiągnąć pełnoletność – parvenir à la majorité
podrywać – draguer
pogodzić się z kimś – se réconcilier avec qn
porzucić przyjaciela – larguer un ami
poślubić kogoś – épouser qn
prosić o rozwód – demander le divorce
przejść na emeryturę – prendre sa retraite
przestać pracować – arrêter de travailler
psuć dziecko – gâter l’enfant
rosnąć, dojrzewać – grandir, mûrir
rozstać się z żoną/mężem – quitter sa femme/son mari
rozstawać się z kimś/czymś – se séparer de qn/qc
rozwieść się – divorcer
spać ze sobą – coucher ensemble, faire l’amour
spędzać wyjątkowe chwile – passer des moments extraordinaires
spędzić weekend – passer le week-end
sprzeczać się z kimś – se disputer avec qn
starzeć się – vieillir
stracić dziecko – perdre son enfant
stracić zaufanie – perdre la confiance
tworzyć związek – former un couple
umawiać się na spotkanie – fixer un rendez-vous
umówić się z kimś na randkę – donner rendez-vous à qn
umrzeć, umierać śmiercią naturalną – mourir de mort naturelle
urodzić dziecko – accoucher d’un enfant
urodzić się – être né(e), venir au monde
utrzymywać kogoś (dzieci, rodzinę, itd.) – entretenir qn, pourvoir aux besoins
uwielbiać kogoś – adorer qn
wychowywać – éduquer
zachowywać dystans – tenir la distance
zachowywać się – se comporter
zajść w ciążę – devenir enceinte, tomber enceinte
zakładać rodzinę – fonder une famille
zakochać się – tomber amoureux de qn
zamieszkać razem – s’installer ensemble
zaprosić na randkę – inviter au rendez-vous
zaręczyć się z kimś – se fiancer à/avec qn
zdradzać (męża, żonę) – tromper
zerwać zaręczyny – rompre les fiançailles
zrywać z narzeczonym – rompre avec son fiancé
żenić się z kimś, zawrzeć małżeństwo, wychodzić za mąż – se marier avec qn
żyć szczęśliwie – vivre heureusement
żyć z kimś w konkubinacie – vivre en concubinage avec qn

Przymiotniki
dojrzały(a) – mûr(e)
domowy (życie) – de maison
dorosły(a) – adulte
dziecinny (np. zachowanie) – infantile
gadatliwy(a) – bavard(e)
liczny(a) (np. liczna rodzina) – nombreux, -euse
małżeński(a) – matrimonial(e), conjugal(e), de ménage
męski(a) – masculin(e)
młodociany(a) – mineur(e)
młody(a) – jeune
piękny(a) – beau/belle
przystojny – joli, présentable
rodzicielski(a) – parental(e)
rozbity(a) (np. rodzina, dom) – désuni(e)
rozwiedziony(a) – divorcé(e)
sędziwy wiek – vieux jours
starczy – sénile
starszy np. syn – aîné(e), plus âgé
stary(a) – vieux(vieille)
tradycyjny(a) – traditionnel(le)
udekorowany(a) – décoré(e)
wolny(a), singiel – libre
wścibski(a) – indiscret(indiscrète), importun(e)
zamężna – mariée
żeński(a), kobiecy(a) – féminin(e)
żonaty – marié
zakochany(-a) – amoureux, -euse
zakochany do szaleństwa – amoureux à la folie
zakochany po uszy – éperdument amoureux

Przykłady zdań w wersji polsko-francuskiej do analizy:

Będę mamą. Będę miała dziecko. Je vais être maman. Je vais avoir un bébé.
Całuję ją o poranku po przebudzeniu, nieustannie wymieniam się z nią wiadomościami SMS, od rana do wieczora staram się ją oczarować. Je l’embrasse le matin au réveil, je communique sans arrêt avec elle par SMS, j’essaie de la charmer du matin au soir.
Chcę wziąć urlop wychowawczy w pełnym wymiarze. Je souhaite prendre un congé parental à temps complet.
Chodzę z chłopakiem, który daje mi dużo czułości, radości z życia i poczucia bezpieczeństwa. Je sors avec un petit ami qui m’apporte énormément de tendresse, de douceur de la vie et de confort de sécurité.
Czy miłość wieczna to iluzja? L’amour fraternel est-il une illusion ?
Daj buziaka! Donne-moi un baser ! /
Fais-moi un bisou !
Dzieci dorastają i odchodzą. Les enfants grandissent et s’en vont.
Dzieci rosną cały czas. Les enfants grandissent tout le temps.
Dzielimy się naszymi marzeniami i wspólnie je realizujemy. Nous partageons nos rêves et les réalisons ensemble.
Dzisiaj moja siostra wychodzi za mąż. Ma sœur se marie aujourd’hui.
Gdzie mieszka obecnie twoja rodzina? Où habite ta famille à présent ?
Gdzie oni spędzą swój miesiąc miodowy? Où vont-ils passer leur lune de miel ?
Ile masz dzieci?Combien d'enfants as-tu ?
Jak nazywa się twój najlepszy przyjaciel? Mój najlepszy przyjaciel nazywa się Arnaud. Comment s’appelle ton meilleur ami? Mon meilleur ami s’appelle Arnaud.
Jestem zakochana do szaleństwa w mężczyźnie starszym ode mnie o kilka lat. Je suis amoureuse jusqu’à la folie d’un homme de quelques années de plus que moi.
Jestem zakochany w pewnej dziewczynie. Czy powinienem jej to powiedzieć? Je suis amoureux d’une fille, dois-je le lui dire ?
Jestem zaręczony z Patrycją. Je suis fiancé avec Patrycja.
Jeżeli ktoś jest niepełnoletni, tzn. ma mniej niż 18 lat, podlega władzy rodzicielskiej. Quand on est mineur, c’est-à-dire qu’on a moins de 18 ans, on est soumis à l’autorité parentale.
Kocham moją żonę tak bardzo, jak pierwszego dnia, kiedy się spotkaliśmy. J’aime ma femme comme au premier jour quand nous nous sommes rencontrés.
Liczna rodzina sprzyja powstawaniu poczucia odpowiedzialności. Une famille nombreuse favorise l’émergence du sens des responsabilités.
Liczne pary zadają sobie pytanie czy powinny mieć jedno czy kilkoro dzieci. De nombreux couples se demandent s’ils devraient avoir un seul ou plusieurs enfants.
Małżeństwo może być zawarte jedynie za swobodnie wyrażoną pełną zgodą przyszłych małżonków. Le mariage ne peut être conclu qu’avec le libre et plein consentement des futurs époux.
Mam 22 lat i jestem studentem. J’ai 22 ans et je suis étudiant.
Mam dużą rodzinę. J’ai une grande famille.
Masz braci lub siostry? Tak, mam brata i siostrę. Tu as des frères ou des sœurs ? Oui, j’ai un frère et une sœur.
Mieszkałam sama w Paryżu i postanowiłam adoptować dziecko w Wietnamie. Je vivais seule à Paris, et j’ai décidé d’adopter un enfant au Vietnam.
Moja rodzina jest czteroosobowa: tata, mama, siostra i ja. Il y a quatre personnes dans ma famille : mon père, ma mère, ma sœur et moi.
Moja siostra chce sprzedać dom odziedziczony po naszych rodzicach. Ma sœur veut vendre la maison héritée de nos parents.
Moja siostra jest mężatką. Ma sœur est mariée.
Moja żona chciała adoptować dziecko w Wietnamie. Mon épouse voulait adopter un enfant au Vietnam.
Mój mąż i ja jesteśmy obaj inżynierami. Mon mari et moi sommes tous deux ingénieurs.
Mój ojciec pracuje w ambasadzie Francji w Nowym Delhi. Mon père travaille à l’ambassade de France à New Delhi.
Mój wnuk jest synem mojego syna. Mon petit-fils est le fils de mon fils.
Nasz ojciec jest rolnikiem i ma 200 hektarów ziemi. Notre père est cultivateur et il a 200 hectares de terre.
Nie mam wielu przyjaciół. Je n’ai pas beaucoup d’amis.
Nie martw się! Kocha cię wieczną miłością. Ne t’inquiète pas ! Il t’aime d’un amour éternel.
Nie wystarczy powiedzieć komuś, że się go kocha. Il ne suffit pas de dire à quelqu’un que vous l’aimez.
On jest dwa razy starszy od niej. Il est deux fois plus âgé qu’elle.
Podczas pandemii koronawirusa największym wyzwaniem jest trzymanie dzieci w izolacji w domu. Pendant la pandémie de coronavirus, le plus grand défi est de garder les enfants confinés dans la maison.
Sekret naszej rodziny to miłość. Le secret de notre famille, c’est l’amour.
Ślub cywilny odbędzie się w Urzędzie Miasta. Le mariage civil se déroulera à l’Hôtel de Ville.
Ślub cywilny to akt dobrowolny oparty na zgodzie dwóch małżonków, bez względu na ich narodowość. Le mariage civil est une démarche volontaire fondée sur le consentement des deux époux, quelle que soit leur nationalité.
Uważam, że odrobina dystansu pomaga zachować związek. Je crois qu’un peu de distance aide à préserver la relation.
Uwielbiam moją dziewczynę. J’adore ma petite amie.
Wiem, że wydaje wam się, że tworzycie idealny związek. Je sais que vous croyez former un couple parfait.
Zaszłam w ciążę. Je suis devenue enceinte. / Je suis tombée enceinte.
Zawsze byłem „czarną owcą” w rodzinie. J’ai toujours été le mouton noir de la famille.

Merci de votre attention.

À la prochaine !