Czasownik prevedere należy do najczęściej używanych włoskich czasowników związanych z przewidywaniem przyszłych wydarzeń. Często pojawia się w kontekście prognoz, analiz i planów, a także w języku administracyjnym i prawnym. Przyjrzyjmy odmianie tego czasownika oraz sposobom użycia.
Wzór odmiany w wybranych czasach
| Presente | Futuro semplice | Imperfetto | Passato prossimo | Imperativo presente |
| prevedo | prevederò | prevedevo | ho previsto | - |
| prevedi | prevederai | prevedevi | hai previsto | prevedi |
| prevede | prevederà | prevedeva | ha previsto | preveda |
| prevediamo | prevederemo | prevedevamo | abbiamo previsto | prevediamo |
| prevedete | prevederete | prevedevate | avete previsto | prevedete |
| prevedono | prevederanno | prevedevano | hanno previsto | prevedano |
Budowa
Czasownik prevedere powstał z połączenia przedrostka pre- („przed”) i czasownika vedere („widzieć”). Dosłownie oznacza więc „widzieć coś z wyprzedzeniem”.
Znaczenie i przykłady użycia
1. Przewidywanie przyszłych wydarzeń
Najczęściej czasownik prevedere oznacza przewidywanie lub prognozowanie tego, co może się wydarzyć w przyszłości, na przykład:
Chi poteva prevederlo? – Kto to mógł przewidzieć?
Gli esperti prevedono un aumento dei prezzi dei carburanti, dell’energia e degli alimenti. – Eksperci przewidują wzrost cen paliw, energii i żywności.
I ricercatori prevedono cambiamenti climatici globali. – Badacze przewidują globalne zmiany klimatyczne.
Le previsioni meteo prevedono pioggia per domani. – Prognozy pogody przewidują deszcz na jutro.
2. Uwzględnianie w planach i projektach
Czasownik prevedere bardzo często odnosi się do planów, programów i organizacji wydarzeń, oznaczając uwzględnienie czegoś z wyprzedzeniem, na przykład:
Il Piano Nazionale per l’Energia e il Clima prevede la modernizzazione del settore energetico polacco. – Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu przewiduje modernizację polskiej energetyki.
Il progetto “Metro Polska” prevede la costruzione di una metropolitana in dieci delle più grandi città della Polonia. – Projekt „Metro Polska” przewiduje budowę metra w dziesięciu największych miastach Polski.
Il programma della conferenza prevede una pausa pranzo di un’ora. – Program konferencji przewiduje godzinną przerwę na lunch.
3. Użycie w języku prawnym i administracyjnym
W języku prawnym i urzędowym czasownik prevedere oznacza, że jakiś przepis, ustawa lub regulamin ustanawia określone zasady albo sankcje, na przykład:
Il contratto firmato prevede la costruzione di una nuova palestra. – Podpisana umowa przewiduje budowę nowej sali gimnastycznej.
Il codice penale prevede pene severe per il furto. – Kodeks karny przewiduje surowe kary za kradzież.
Il regolamento del negozio prevede il diritto di restituire la merce acquistata online senza dover fornire alcuna motivazione. – Regulamin sklepu przewiduje prawo zwrotu towaru zakupionego przez internet bez podawania przyczyny.
4. Konstrukcje z imiesłowem i użycia bezosobowe
Czasownik prevedere często występuje w stronie biernej oraz w konstrukcjach bezosobowych, zwłaszcza w języku formalnym i administracyjnym, na przykład:
È prevista una conferenza stampa per domani. – Na jutro przewidziano konferencję prasową.
Non è previsto alcun ritardo del treno. – Nie przewiduje się żadnego opóźnienia pociągu.
Sono previste nuove misure di sicurezza. – Przewidziano nowe środki bezpieczeństwa.
Przykłady zdań z czasownikiem „prevedere” w wersji włosko-polskiej
| Gli esperti prevedono un aumento dell’inflazione nei prossimi mesi a causa della persistente pressione sui prezzi nei mercati dell’energia e degli alimenti. | Eksperci przewidują wzrost inflacji w nadchodzących miesiącach ze względu na utrzymującą się presję cenową na rynkach energii i żywności. |
| Il contratto prevede il rinnovo automatico dell’abbonamento ai servizi di telecomunicazione. | Umowa przewiduje automatyczne przedłużenie abonamentu na usługi telekomunikacyjne. |
| Il contratto prevede la consegna del prodotto entro sette giorni dall’accettazione dell’ordine. | Umowa przewiduje dostawę produktu w ciągu siedmiu dni od przyjęcia zamówienia. |
| Il contratto prevede la possibilità di risoluzione. | Umowa przewiduje możliwość jej wypowiedzenia. |
| Il disegno di legge prevede la responsabilità penale per l’immissione in commercio di alimenti adulterati al fine di ottenere un vantaggio economico. | Projekt ustawy przewiduje odpowiedzialność karną za wprowadzanie do obrotu zafałszowanej żywności w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. |
| Il pacchetto di aiuti prevede sgravi fiscali per le famiglie, l’innalzamento della no tax area e aumenti degli assegni familiari e dell’indennità forfettaria per i dipendenti. | Pakiet pomocowy przewiduje ulgi podatkowe dla rodzin, podwyższenie kwoty wolnej od podatku oraz zwiększenie zasiłków rodzinnych i ryczałtowego dodatku dla pracowników. |
| Il piano prevede investimenti nel settore energetico. | Plan przewiduje inwestycje w sektor energetyczny. |
| Il piano prevede la riduzione delle emissioni di gas serra attraverso l’introduzione di tecnologie più pulite e lo sviluppo delle fonti di energia rinnovabile. | Plan przewiduje redukcję emisji gazów cieplarnianych poprzez wprowadzenie czystszych technologii oraz rozwój odnawialnych źródeł energii. |
| Il programma della formazione prevede una pausa caffè di mezz’ora. | Program szkolenia przewiduje półgodzinną przerwę kawową. |
| Il programma prevede lezioni di educazione alimentare per i giovani. | Program przewiduje zajęcia z zakresu zdrowego odżywiania dla młodzieży. |
| In larga misura siamo riusciti a prevedere il modo in cui la Federazione Russa avrebbe condotto la guerra ibrida. | W dużym stopniu udało się nam przewidzieć sposób, w jaki Federacja Rosyjska będzie prowadzić wojnę hybrydową. |
| L’accordo di partenariato in materia di sicurezza e difesa tra la Polonia e il Regno Unito prevede il rafforzamento della cooperazione nello scambio di informazioni, nelle esercitazioni militari congiunte e nel coordinamento delle azioni in situazioni di crisi. | Umowa o partnerstwie w zakresie bezpieczeństwa i obrony między Polską a Wielką Brytanią przewiduje zacieśnienie współpracy w obszarze wymiany informacji, wspólnych ćwiczeń wojskowych oraz koordynacji działań w sytuacjach kryzysowych. |
| L’accordo mira a raggiungere una “pace duratura” tra Libano e Israele e prevede il disarmo di Hezbollah. | Porozumienie ma na celu osiągnięcie „trwałego pokoju” między Libanem a Izraelem i przewiduje rozbrojenie Hezbollahu. |
| L’accordo preliminare prevede, tra l’altro, l’apertura immediata dello Stretto di Hormuz. | Wstępne porozumienie przewiduje m.in. natychmiastowe otwarcie cieśniny Ormuz. |
| La legge prevede pene più severe per i reati ambientali. | Ustawa przewiduje surowsze kary za przestępstwa przeciwko środowisku. |
| La riforma del sistema educativo prevede un aumento degli investimenti nelle scuole. | Reforma systemu oświaty przewiduje zwiększenie nakładów na szkoły. |
| Le previsioni del tempo prevedono un’ondata di caldo nel fine settimana. | Prognozy pogody przewidują falę upałów w weekend. |
| L’apice dell’ondata di calore è previsto all'inizio della prossima settimana. | Szczyt fali upałów przewidywany jest na początek przyszłego tygodnia. |
| Le nuove normative migratorie in Spagna prevedono, tra l’altro, la regolarizzazione dello status degli immigrati che soggiornano illegalmente nel Paese. | Nowe regulacje migracyjne w Hiszpanii przewidują m.in. uregulowanie statusu imigrantów, przebywających w tym kraju nielegalnie. |
| Nel programma del festival sono previste esibizioni di artisti di diversi generi musicali e presentazioni di gruppi locali. | W programie festiwalu przewidziano występy gwiazd różnych gatunków muzycznych i prezentacje lokalnych zespołów. |
| Prevediamo che l’interrogatorio del testimone durerà alcune ore. | Przewidujemy, że przesłuchanie świadka będzie trwało kilka godzin. |
| Sono previsti temporali, che localmente saranno accompagnati da forti piogge e raffiche di vento. | Prognozowane są burze, którym miejscami będą towarzyszyć intensywne opady deszczu i porywy wiatru. |
Zdjęcie: Włoski żaglowiec szkolny Amerigo Vespucci w drodze na międzynarodową paradę żaglowców w Nowym Jorku z okazji 250. rocznicy podpisania Deklaracji Niepodległości USA © Forze Armate Stato Maggiore della Difesa