Co oznacza po hiszpańsku „el hazmerreír”?

Muzeum Domu Gaudiego (hiszp. Casa-Museo Gaudí) w Parku Güell w Barcelonie

Język hiszpański obfituje w wyrazy i wyrażenia, które wyróżniają się swoją niezwykłą formą. Jednym z nich jest rzeczownik el hazmerreír – słowo brzmiące nietypowo, a jednocześnie niezwykle obrazowe.

Termin ten oznacza osobę, która stała się przedmiotem żartów, kpin lub powszechnego wyśmiewania. Jego polskie odpowiedniki to: pośmiewisko, obiekt drwin, pośmiewisko publiczne lub po prostu osoba, z której wszyscy się śmieją.

Słowo to wymawia się [aθmereˈiɾ] w większości Hiszpanii oraz [asmereˈiɾ] w Ameryce Łacińskiej i w tych regionach Hiszpanii, gdzie nie występuje rozróżnienie między głoskami s i z.

Rzeczownik el hazmerreír bardzo często występuje w połączeniach typu ser el hazmerreír de… („być pośmiewiskiem…”) lub convertirse en el hazmerreír de… („stać się pośmiewiskiem…”). Po przyimku de pojawia się zwykle grupa osób lub środowisko, które kogoś wyśmiewa: de la clase, de la oficina, del pueblo, del país. Przykłady zdań:

Después de aquel error, se convirtió en el hazmerreír de la oficina. – Po tamtej pomyłce stał się pośmiewiskiem całego biura.

Durante semanas fue el hazmerreír de las redes sociales. – Przez wiele tygodni był pośmiewiskiem mediów społecznościowych.

No quería hablar en público por miedo a convertirse en el hazmerreír de la clase. – Nie chciał występować publicznie z obawy, że stanie się pośmiewiskiem klasy.

Somos el hazmerreír de Europa. – Jesteśmy pośmiewiskiem Europy.

Su padre era el hazmerreír del pueblo. – Jego ojciec był pośmiewiskiem całej wsi.

Wyraz el hazmerreír powstał z połączenia formy rozkazującej czasownika hacer („robić, czynić”) – haz („spraw!”) – oraz bezokolicznika reír („śmiać się”). Dosłownie: „spraw, żeby się śmiano”. Nie chodzi jednak o osobę rozśmieszającą innych celowo, lecz o kogoś, kto – często wbrew własnej woli – stał się obiektem kpin.

Podobny mechanizm tworzenia wyrazów można zaobserwować w innych hiszpańskich złożeniach, takich jak quitanieves („pług śnieżny”, dosłownie „usuwa śnieg”) czy parabrisas („przednia szyba”, dosłownie „chroni przed wiatrem”).

Wyraz hazmerreír jest ciekawym przykładem obrazowości hiszpańskiego słownictwa oraz sposobu, w jaki z połączenia prostych form czasownikowych mogą powstawać rzeczowniki o nowym znaczeniu.

Zdjęcie: Muzeum Domu Gaudiego (hiszp. Casa-Museo Gaudí) w Parku Güell w Barcelonie