W języku hiszpańskim istnieje kilka naturalnych sposobów wyrażenia braku chęci. W zależności od kontekstu możemy powiedzieć, że po prostu nie mamy na coś ochoty, nie jesteśmy w odpowiednim nastroju albo nie czujemy się na siłach, by coś zrobić. Niektóre konstrukcje są uniwersalne i pasują do codziennych rozmów, inne mają bardziej potoczny charakter lub podkreślają konkretny powód naszej niechęci. Przyjrzyjmy się najważniejszym z nich i sprawdźmy, kiedy najlepiej ich używać.
1. No tener ganas de algo / hacer algo
Jednym z najbardziej uniwersalnych i najczęściej używanych sposobów powiedzenia „nie mieć ochoty na coś” jest konstrukcja no tener ganas de. Możemy stosować ją zarówno z rzeczownikiem, jak i z bezokolicznikiem. Wyraża ona brak chęci lub motywacji do wykonania jakiejś czynności. Przykłady:
Hoy no tengo ganas de fiestas ni de reuniones. – Dzisiaj nie mam ochoty ani na imprezy, ani na spotkania.
Hoy no tengo ganas de salir de casa. – Dzisiaj nie mam ochoty wychodzić z domu.
No tenemos ganas de cocinar, así que vamos a pedir algo de comer. – Nie mamy ochoty gotować, więc zamówimy coś do jedzenia.
No tengo ganas de hablar con nadie después de un día tan agotador. – Po tak wyczerpującym dniu nie mam ochoty z nikim rozmawiać.
No tengo ganas de café. Prefiero tomar un té. – Nie mam ochoty na kawę. Wolę napić się herbaty.
No tengo ganas de salir del agua porque hace mucho calor y estoy muy a gusto aquí. – Nie mam ochoty wychodzić z wody, ponieważ jest bardzo gorąco, a tutaj jest mi naprawdę dobrze.
Warto pamiętać, że tener ganas de nie zawsze występuje w przeczeniu. W formie twierdzącej oznacza po prostu „mieć ochotę na coś” lub „mieć chęć coś zrobić”. Możemy na przykład powiedzieć Tengo muchas ganas de verte – „Bardzo chcę się z tobą zobaczyć” albo Tengo ganas de viajar – „Mam ochotę podróżować”.
2. No apetecerle algo a alguien
Kolejnym bardzo naturalnym sposobem wyrażenia braku ochoty jest konstrukcja no apetecerle algo a alguien. Oznacza ona, że ktoś nie ma na coś ochoty, coś mu nie odpowiada lub po prostu nie ma na coś apetytu. Czasownik apetecer jest szczególnie często używany w mowie potocznej.
W przeciwieństwie do konstrukcji tener ganas de, czasownik apetecer wymaga zastosowania zaimka w odpowiedniej formie: me apetece, te apetece, le apetece, nos apetece, os apetece, les apetece. Przykłady:
Hoy no me apetece salir. Prefiero quedarme en casa. – Dzisiaj nie mam ochoty wychodzić. Wolę zostać w domu.
No nos apetece ir al cine esta noche. Estamos demasiado cansados. – Nie mamy ochoty iść dziś wieczorem do kina. Jesteśmy zbyt zmęczeni.
¿Te apetece tomar un café? – No, gracias, ahora mismo no me apetece. – Masz ochotę napić się kawy? – Nie, dziękuję, teraz nie mam ochoty.
Czasownik apetecer nie ogranicza się do jedzenia i picia. Możemy również powiedzieć Me apetece dar un paseo. – „Mam ochotę na spacer.” albo No me apetece discutir contigo. – „Nie mam ochoty się z tobą kłócić.”
3. No estar por la labor
Jeśli chcemy powiedzieć, że nie mamy ochoty się za coś zabierać, nie jesteśmy skłonni czegoś zrobić lub po prostu nie zamierzamy podejmować danego wysiłku, możemy użyć no estar por la labor. Jest to konstrukcja o dość potocznym charakterze, która często sugeruje brak motywacji lub niechęć do podjęcia określonego działania. Przykłady:
Hoy no estoy por la labor de discutir con nadie. – Dzisiaj nie mam ochoty z nikim dyskutować.
Le he propuesto que me ayude con la mudanza, pero no está por la labor. – Zaproponowałem mu, żeby pomógł mi przy przeprowadzce, ale nie jest do tego skłonny.
Los empleados no están por la labor de trabajar horas extra este fin de semana. – Pracownicy nie mają ochoty pracować w ten weekend w nadgodzinach.
Warto zauważyć, że konstrukcja ta nie zawsze oznacza zwykły brak ochoty. Może również sugerować brak gotowości, chęci do współpracy lub zainteresowania podjęciem jakiegoś działania. Dlatego dobrze sprawdza się w sytuacjach, w których chcemy podkreślić, że ktoś nie zamierza angażować się w daną sprawę.
4. No estar de humor para algo
Czasami nie chodzi o to, że nie mamy ochoty na konkretną czynność, ale raczej o to, że nie jesteśmy w odpowiednim nastroju. W takiej sytuacji możemy użyć zwrotu no estar de humor para, który oznacza „nie być w nastroju na coś” lub „nie mieć nastroju do czegoś”. Przykłady:
Después de lo que ha pasado, no estamos de humor para celebrar nada. – Po tym, co się wydarzyło, nie jesteśmy w nastroju do świętowania.
Mi hermana no está de humor para hablar de sus problemas. – Moja siostra nie jest w nastroju, żeby rozmawiać o swoich problemach.
No estoy de humor para bromas hoy. – Dzisiaj nie jestem w nastroju do żartów.
Konstrukcja ta może być używana zarówno w odniesieniu do konkretnych czynności, jak i sytuacji wymagających określonego nastawienia emocjonalnego. Często pojawia się w rozmowach, gdy chcemy dać do zrozumienia, że okoliczności lub nasze samopoczucie nie sprzyjają podejmowaniu jakiegoś tematu.
5. No tener cuerpo para algo
Nieco bardziej obrazowym zwrotem jest no tener cuerpo para algo. Można go przetłumaczyć jako „nie mieć siły ani ochoty na coś” lub „nie być w stanie się na coś zdobyć”. Używamy go przede wszystkim wtedy, gdy z powodu zmęczenia, złego samopoczucia, stresu lub trudnych przeżyć nie mamy energii ani odpowiedniego nastawienia do wykonania jakiejś czynności. Przykłady:
Con este calor no tengo cuerpo para hacer deporte. – Przy takim upale nie mam ochoty na uprawianie sportu.
Después de una semana tan estresante, no tengo cuerpo para trabajar el sábado. – Po tak stresującym tygodniu nie mam siły pracować w sobotę.
Hoy no tengo cuerpo para salir de fiesta. Prefiero descansar. – Dzisiaj nie mam siły ani ochoty na imprezowanie. Wolę odpocząć.
Warto pamiętać, że konstrukcja ta odnosi się nie tylko do samego braku chęci, ale również do fizycznego lub psychicznego samopoczucia. Jest więc szczególnie przydatna, gdy chcemy podkreślić, że zwyczajnie nie mamy energii, by coś zrobić.
Podsumowanie
Polski zwrot „nie mieć ochoty na coś” można wyrazić po hiszpańsku na kilka sposobów. Wybór odpowiedniej konstrukcji zależy przede wszystkim od tego, co chcemy podkreślić.
Najbardziej uniwersalne jest no tener ganas de, które sprawdzi się w większości codziennych sytuacji. Bardzo naturalnym odpowiednikiem jest również no apetecerle algo a alguien, szczególnie popularne w Hiszpanii. Jeśli chcemy zaznaczyć, że nie jesteśmy skłonni do podjęcia jakiegoś działania, możemy użyć no estar por la labor. Z kolei no estar de humor para podkreśla brak odpowiedniego nastroju, a no tener cuerpo para algo sugeruje, że nie mamy siły ani energii na daną czynność.