W języku włoskim obok prostych, codziennych czasowników często występują też konstrukcje typowe dla języka formalnego. Jedną z nich jest wyrażenie fare uso di, występujące w instrukcjach, regulaminach i raportach.
Dosłownie wyrażenie fare uso di można przetłumaczyć jako „czynić użytek z czegoś”. Składa się ono z:
- czasownika fare („robić”),
- rzeczownika uso („użycie”, „użytek”),
- przyimka di („z”, „czegoś”).
Pod względem stylistycznym konstrukcja ta nadaje wypowiedzi bardziej oficjalny charakter. W codziennej komunikacji Włosi zdecydowanie częściej używają prostszego czasownika usare, jednak w języku formalnym fare uso di pozostaje bardzo rozpowszechnione.
Porównajmy zdania:
Uso il computer ogni giorno. – Używam komputera codziennie.
Faccio uso del computer per motivi professionali. – Korzystam z komputera do celów zawodowych.
oraz
Gli studenti usano i dizionari durante le lezioni. – Studenci używają słowników podczas zajęć.
Gli studenti fanno uso dei dizionari durante le lezioni. – Studenci korzystają ze słowników podczas zajęć.
Wszystkie zdania są poprawne, lecz zdania z wyrażeniem fare uso brzmią bardziej formalnie.
Wyrażenie fare uso di szczególnie często występuje w różnych instrukcjach i regulaminach, na przykład:
| È necessario fare uso del pass per entrare nell'area dell'unità militare. | Należy używać przepustki, aby wejść na teren jednostki wojskowej. |
| È obbligatorio fare uso dei contenitori differenziati per i rifiuti. | Obowiązkowe jest korzystanie z pojemników do segregacji odpadów. |
| È obbligatorio fare uso delle cinture di sicurezza durante il viaggio in auto. | Obowiązkowe jest używanie pasów bezpieczeństwa podczas podróży samochodem. |
| È richiesto fare uso del modulo ufficiale per tutte le domande. | Wymagane jest użycie oficjalnego formularza we wszystkich wnioskach. |
| È vietato fare uso di dispositivi elettronici nell’area di sicurezza. | Zabrania się używania urządzeń elektronicznych w strefie bezpieczeństwa. |
| È vietato fare uso di sostanze infiammabili nei locali chiusi. | Zabrania się używania substancji łatwopalnych w pomieszczeniach zamkniętych. |
| È vietato usare il telefono durante il decollo e l’atterraggio dell’aereo. | Zabrania się używania telefonu podczas startu i lądowania samolotu. |
| Gli ospiti devono fare uso dell’ascensore principale. | Goście hotelowi muszą korzystać z głównej windy. |
| Gli utenti devono fare uso delle mascherine negli spazi chiusi. | Użytkownicy muszą korzystać z maseczek w pomieszczeniach zamkniętych. |
| I dipendenti sono tenuti a fare uso del sistema di registrazione digitale. | Pracownicy są zobowiązani do korzystania z systemu rejestracji cyfrowej. |
| I visitatori devono fare uso del badge identificativo. | Odwiedzający muszą korzystać z identyfikatora. |
| Non è consentito fare uso di flash durante la visita al museo. | Nie wolno używać lampy błyskowej podczas zwiedzania muzeum. |
W języku naukowym i technicznym konstrukcja fare uso di podkreśla wykorzystanie określonych metod, narzędzi lub technologii, na przykład:
La ricerca fa uso di metodi statistici avanzati. – Badanie wykorzystuje zaawansowane metody statystyczne.
Il sistema fa uso dell’intelligenza artificiale. – System wykorzystuje sztuczną inteligencję.
Warto zauważyć, że fare uso di bardzo często łączy się z rzeczownikami abstrakcyjnymi lub terminologią specjalistyczną. Typowe połączenia to między innymi:
- fare uso della forza – użyć siły,
- fare uso dei dati – wykorzystywać dane,
- fare uso della tecnologia – korzystać z technologii,
- fare uso di sostanze chimiche – stosować substancje chemiczne.
Przykłady zdań:
| Durante la manifestazione la polizia non ha fatto uso della forza. | Podczas demonstracji policja nie użyła siły. |
| Gli ospedali moderni fanno ampio uso della tecnologia digitale. | Nowoczesne szpitale szeroko korzystają z technologii cyfrowej. |
| Gli scienziati fanno uso dei dati satellitari per studiare il clima. | Naukowcy wykorzystują dane satelitarne do badania klimatu. |
| Il laboratorio fa uso di sostanze chimiche altamente controllate. | Laboratorium stosuje ściśle kontrolowane substancje chemiczne. |
| Il ricercatore fa uso dei dati raccolti negli ultimi anni. | Badacz wykorzystuje dane zebrane w ostatnich latach. |
| L’azienda fa uso dei dati dei clienti per migliorare i suoi servizi. | Firma wykorzystuje dane klientów w celu ulepszania swoich usług. |
| L’industria agricola fa uso di sostanze chimiche per proteggere le colture. | Przemysł rolniczy stosuje substancje chemiczne w celu ochrony upraw. |
| La polizia ha dovuto fare uso della forza durante l’intervento. | Policja musiała użyć siły podczas interwencji. |
| Le guardie di sicurezza possono fare uso della forza solo in situazioni eccezionali. | Pracownicy ochrony mogą użyć siły jedynie w sytuacjach wyjątkowych. |
| Molte scuole fanno uso della tecnologia nelle lezioni online. | Wiele szkół korzysta z technologii podczas zajęć online. |
Konstrukcja fare uso di występuje również często w kontekście medycznym i społecznym, zwłaszcza gdy mowa o lekach, alkoholu lub substancjach psychoaktywnych, na przykład:
| Alcuni atleti fanno uso di integratori alimentari per migliorare le prestazioni. | Niektórzy sportowcy stosują suplementy diety, aby poprawić wyniki. |
| Fa uso abituale di cannabis, nonostante ciò sia dannoso per la salute. | Regularnie używa marihuany, mimo że to jest szkodliwe dla zdrowia. |
| Si deve fare uso di farmaci antidolorifici secondo le indicazioni del medico. | Leki przeciwbólowe należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. |
| I medici fanno uso di anestetici durante le operazioni chirurgiche. | Lekarze używają anestetyków podczas operacji chirurgicznych. |
| Il rapporto informa sull’aumento del numero di giovani che fanno uso di droghe. | Raport informuje o wzroście liczby młodzieży zażywającej narkotyki. |
| La donna fa uso di insulina per il trattamento del diabete. | Kobieta stosuje insulinę w leczeniu cukrzycy. |
| Molti adolescenti fanno uso di sostanze psicoattive. | Wielu nastolatków używa substancji psychoaktywnych. |
| Molti atleti fanno uso di fisioterapia per recuperare più rapidamente dopo gli infortuni. | Wielu sportowców korzysta z fizjoterapii, aby szybciej wrócić do formy po kontuzjach. |
| Non bisogna fare uso eccessivo di sedativi senza controllo medico. | Nie należy nadmiernie stosować środków uspokajających bez kontroli lekarskiej. |
Znajomość wyrażenia fare uso di jest szczególnie przydatna dla osób uczących się języka włoskiego, ponieważ konstrukcja ta regularnie pojawia się w wielu sytuacjach. Rozumienie jej funkcji stylistycznej pozwala nie tylko lepiej odróżniać język codzienny od formalnego, lecz także świadomie posługiwać się bardziej oficjalnym rejestrem wypowiedzi.
Zdjęcie: Lungomare di Pegli, Genova