Gramatyka, Język niemiecki

Czasownik „leiden” – jak poprawnie mówić o cierpieniu po niemiecku?

Czasownik „leiden” oznacza „cierpieć” i jest często używany w języku niemieckim. Może odnosić się do różnych trudności, takich jak problemy zdrowotne, emocjonalne czy społeczne. W zależności od kontekstu łączy się z różnymi przyimkami, takimi jak „an”, „unter”, „wegen” czy „durch”, które nadają mu specyficzne znaczenie w zależności od sytuacji.

„Leiden an” + Dativ
→ Gdy cierpimy na konkretną chorobę lub dolegliwość fizyczną

„Leiden an” używamy, gdy mówimy o chorobach, problemach zdrowotnych albo fizycznym bólu. To znaczy, że coś w organizmie nie działa prawidłowo. Przykłady zdań:

Er leidet an Asthma und braucht immer sein Inhalationsgerät. On cierpi na astmę i zawsze potrzebuje swojego inhalatora.
Er leidet an starken Bauchschmerzen und muss einen Arzt aufsuchen. On cierpi na silne bóle brzucha i musi udać się do lekarza.
Ich leide an Rückenschmerzen und darf keine schweren Sachen heben. Cierpię na bóle pleców i nie mogę podnosić żadnych ciężarów.
Immer mehr Jugendliche leiden an Schlaflosigkeit wegen der ständigen Handynutzung.Coraz więcej nastolatków cierpi na bezsenność z powodu ciągłego używania telefonu.
Kinder leiden oft an Bronchitis, besonders in der kalten Jahreszeit. Dzieci często chorują na zapalenie oskrzeli, szczególnie w zimnych porach roku.
Meine Mutter leidet an hohem Cholesterinspiegel und muss ihre Ernährung ändern.Moja mama cierpi na wysoki poziom cholesterolu i musi zmienić swoją dietę.
Menschen, die an Diabetes leiden, müssen auf ihre Ernährung achten. Osoby chore na cukrzycę muszą zwracać uwagę na swoją dietę.
Menschen, die an Migräne leiden, haben oft starke Kopfschmerzen und Empfindlichkeit gegenüber Licht und Geräuschen.Osoby cierpiące na migrenę często mają silne bóle głowy i nadwrażliwość na światło i dźwięki.
Obwohl mein Großvater an Arthritis leidet, macht er jeden Tag leichte Gymnastik.Chociaż mój dziadek cierpi na artretyzm, codziennie robi lekkie ćwiczenia gimnastyczne.
Obwohl sie oft an Kopfschmerzen leidet, versucht sie, ihre täglichen Aufgaben zu erledigen. Chociaż często cierpi na bóle głowy, stara się wykonywać swoje codzienne obowiązki.
Personen über 50 leiden häufig an Bluthochdruck. Osoby powyżej 50. roku życia często cierpią na nadciśnienie.
Sie leidet an einer seltenen Krankheit, deren Ursache die Ärzte noch nicht genau kennen.Ona cierpi na rzadką chorobę, której przyczyny lekarze jeszcze dokładnie nie znają.
Viele Menschen leiden an Grippe im Winter. Wiele osób cierpi na grypę zimą.
Viele Menschen leiden an Magenproblemen, besonders nach dem Verzehr von schwer verdaulichen Speisen.Wiele osób cierpi na problemy żołądkowe, szczególnie po zjedzeniu ciężkostrawnych potraw.
Viele Menschen leiden an Rückenschmerzen wegen eines sitzenden Lebensstils.Wiele osób cierpi na bóle pleców z powodu siedzącego trybu życia.
Viele Menschen leiden an Übergewicht, weil sie sich zu fettreich ernähren.Wielu ludzi cierpi na nadwagę, ponieważ odżywia się zbyt tłusto.
Viele Menschen leiden heutzutage an Depressionen, die durch ständige Sorgen und unerfüllte Erwartungen verstärkt werden. Wiele osób cierpi obecnie na depresję, która nasila się przez ciągłe zmartwienia i niespełnione oczekiwania.

„Leiden unter” + Dativ
→ Gdy cierpimy z powodu zewnętrznych okoliczności, emocji lub ludzi

Z kolei „leiden unter” stosujemy, gdy mówimy o cierpieniu psychicznym, emocjonalnym, albo wynikającym z trudnej sytuacji życiowej. To może być stres, hałas, samotność, zła pogoda – wszystko, co nas przytłacza. Przykłady zdań:

Das Personal leidet unter Gehaltsungleichheiten und dem Mangel an Aufstiegsmöglichkeiten.Personel cierpi z powodu nierówności płacowych i braku awansów.
Das Team leidet unter dem schlechten Management.Zespół cierpi z powodu złego zarządzania.
Die Gesellschaft leidet unter den hohen Energiepreisen, die eine erhebliche finanzielle Belastung für viele Haushalte und Unternehmen darstellen.Społeczeństwo cierpi z powodu wysokich cen energii, które stanowią znaczną obciążenie finansowe dla wielu gospodarstw domowych i firm.
Die Landwirtschaft leidet unter Wassermangel, wodurch die Ernten in vielen Ländern knapp werden. Rolnictwo cierpi z powodu braku wody, przez co plony w wielu krajach stają się coraz bardziej ograniczone.
Die Mitarbeiter leiden unter schlechten Arbeitsbedingungen.Pracownicy cierpią z powodu złych warunków pracy.
Die Natur leidet unter dem Massentourismus. Przyroda cierpi z powodu masowej turystyki.
Die Stadt leidet unter Luftverschmutzung, die die Gesundheit der Bewohner beeinträchtigt. Miasto cierpi z powodu zanieczyszczenia powietrza, które wpływa na zdrowie mieszkańców.
Er leidet unter dem Verlust seines Arbeitsplatzes und hat Schwierigkeiten, einen neuen zu finden. On cierpi z powodu utraty pracy i ma trudności ze znalezieniem nowej.
Er leidet unter Stress und Schlafmangel.On cierpi z powodu stresu i braku snu.
Etwa zwölf Millionen Menschen in Deutschland leiden unter einer Pollenallergie. Besonders häufig sind Gräserpollen die Ursache - daher auch der Name Heuschnupfen. Około dwunastu milionów ludzi w Niemczech cierpi z powodu alergii na pyłki. Szczególnie często przyczyną są pyłki traw – stąd też nazwa „katar sienny”.
Ich leide unter lärmenden Nachbarn.Cierpię z powodu hałaśliwych sąsiadów.
Im Sommer leiden viele Menschen unter der Hitze, besonders in den Großstädten. Latem wiele osób cierpi z powodu gorąca, szczególnie w dużych miastach.
Immer mehr Jugendliche leiden an Schlaflosigkeit wegen der ständigen Handynutzung.Coraz więcej nastolatków cierpi na bezsenność z powodu ciągłego używania telefonu.
Jeder siebte junge Mensch im Alter zwischen zehn und 19 Jahren leidet laut einem Unicef-Bericht unter einer diagnostizierten psychischen Störung. Według raportu UNICEF, co siódmy młody człowiek w wieku od dziesięciu do dziewiętnastu lat cierpi na zdiagnozowane zaburzenie psychiczne.
Kinder leiden oft unter der Scheidung der Eltern.Dzieci często cierpią z powodu rozwodu rodziców.
Kinder leiden oft an Schulangst, die durch Leistungsdruck, Notenangst oder Probleme mit Mitschülern verursacht wird.Dzieci często cierpią na lęk szkolny spowodowany presją wyników, strachem przed ocenami lub problemami z rówieśnikami.
Nach der langen Wanderung im heißen Sommer leiden sie alle unter extremem Durst. Po długiej wędrówce w gorącym lecie wszyscy cierpią z powodu ekstremalnego pragnienia.
Sie leidet unter der Einsamkeit.Ona cierpi z powodu samotności.
Unter den Folgen der Migräne hat sie oft Schwierigkeiten, sich auf ihre täglichen Aufgaben zu konzentrieren. Z powodu skutków migreny często ma trudności z koncentracją na codziennych zadaniach.
Viele Länder leiden unter den Folgen des Klimawandels. Wiele krajów cierpi z powodu skutków zmian klimatycznych.
Viele Menschen leiden unter Drogen- oder Alkoholsucht. Wiele osób cierpi z powodu uzależnienia od narkotyków lub alkoholu.
Viele Menschen leiden unter Stress und Überarbeitung. Wiele osób cierpi z powodu stresu i przepracowania.
Viele Schüler leiden unter dem Leistungsdruck in der Schule.Wielu uczniów cierpi z powodu presji wyników w szkole.
Wir leiden unter dem ständigen Verkehrslärm. Cierpimy z powodu ciągłego hałasu ulicznego.

„Leiden wegen” + Genitiv

Wyrażenie „leiden wegen” oznacza „cierpieć z powodu” i używane jest do wskazania przyczyny cierpienia lub trudności. Jest to bardziej formalna forma, używana głównie w tekstach literackich, naukowych lub urzędowych. Oto przykłady użycia „leiden wegen”:

Der Künstler leidet wegen der mangelnden Anerkennung seiner Werke.Artysta cierpi z powodu braku uznania jego dzieł.
Die Bauern leiden wegen der Dürre, die ihre Ernten zerstört hat.Rolnicy cierpią z powodu suszy, która zniszczyła ich plony.
Die Familie leidet wegen des Verlustes ihres Hauses durch das Hochwasser. Rodzina cierpi z powodu utraty swojego domu w wyniku powodzi.
Die Patienten leiden wegen des Mangels an medizinischer Versorgung in ländlichen Gebieten. Pacjenci cierpią z powodu braku opieki medycznej na obszarach wiejskich.
Die Schüler leiden wegen der strengen Regeln in der Schule.Uczniowie cierpią z powodu surowych zasad w szkole.
Er leidet wegen der fehlenden Unterstützung seiner Familie in dieser schwierigen Zeit. Cierpi z powodu braku wsparcia ze strony rodziny w tym trudnym czasie.
Er leidet wegen der schlechten Behandlung, die er im Büro erfährt.Cierpi z powodu złego traktowania, które spotyka go w biurze.
Er leidet wegen des Stresses bei der Arbeit.Cierpi z powodu stresu w pracy.
Er leidet wegen des Verlustes seines Arbeitsplatzes.Cierpi z powodu utraty miejsca pracy.
Sie leidet wegen der fehlenden Unterstützung ihrer Freunde.Ona cierpi z powodu braku wsparcia ze strony przyjaciół.
Sie leidet wegen ihrer Trennung von ihrem Partner.Ona cierpi z powodu rozstania ze swoim partnerem.
Viele Menschen leiden wegen des Verlustes geliebter Personen noch Jahre später.Wiele osób cierpi z powodu straty bliskich nawet wiele lat później.

„Leiden durch” + Akkusativ

Konstrukcję „leiden durch” używa się w sytuacjach, w których coś wywołuje bezpośrednią szkodę lub negatywnie wpływa na daną rzecz. Przykłady zdań:

Das Unternehmen leidet durch die schlechten wirtschaftlichen Bedingungen.Firma cierpi przez złe warunki gospodarcze.
Der Tourismus leidet durch die politischen Unruhen im Land.Turystyka cierpi przez niepokoje polityczne w kraju.
Der Zusammenhalt der Familie leidet durch die Entfernung.Więź rodzinna cierpi przez odległość.
Die Bauern leiden durch die Dürre und die schlechten Ernten.Rolnicy cierpią przez suszę i złe zbiory.
Die Bäume haben durch den Frost gelitten. Drzewa cierpiały z powodu mrozu.
Die Beziehung leidet durch das fehlende Vertrauen.Związek cierpi przez brak zaufania.
Die Branche leidet durch die steigenden Produktionskosten.Branża cierpi przez rosnące koszty produkcji.
Die Familie leidet durch den Verlust ihres geliebten Haustiers.Rodzina cierpi przez utratę swojego ukochanego zwierzątka.
Die Kinder leiden durch die ständigen Auseinandersetzungen ihrer Eltern.Dzieci cierpią przez ciągłe kłótnie swoich rodziców.
Die Patienten leiden durch die langen Wartezeiten im Krankenhaus.Pacjenci cierpią przez długie czasy oczekiwania w szpitalu.
Die Pflanzen leiden durch den Wassermangel im Sommer.Rośliny cierpią przez brak wody latem.
Die Schüler leiden durch die ständigen Unterrichtsausfälle.Uczniowie cierpią przez ciągłe odwoływanie lekcji.
Die Umwelt leidet durch den massiven Einsatz von Chemikalien.Środowisko cierpi przez masowe użycie chemikaliów.
Die Wirtschaft leidet durch die steigenden Rohstoffpreise.Gospodarka cierpi przez rosnące ceny surowców.
Sein Ruf leidet durch die Verbreitung falscher Informationen.Jego reputacja cierpi przez rozpowszechnianie fałszywych informacji.
Seine Gesundheit leidet durch die Strapazen. Jego zdrowie cierpi przez trudności.
Viele Familien leiden durch die hohen Lebenshaltungskosten.Wiele rodzin cierpi przez wysokie koszty utrzymania.
Viele Menschen leiden durch die wirtschaftliche Krise.Wiele osób cierpi przez kryzys gospodarczy.

Podsumowanie

W języku niemieckim wyrażenia „leiden an”, „leiden unter”, „leiden wegen” i „leiden durch” służą do wyrażenia cierpienia lub trudności, jednak różnią się one w zależności od kontekstu. „Leiden an” używa się, gdy mówimy o cierpieniu z powodu choroby lub długotrwałego stanu. „Leiden unter” odnosi się do cierpienia spowodowanego trudnymi okolicznościami, sytuacjami lub emocjami. „Leiden wegen” wskazuje na powód cierpienia, który jest bardziej ogólny lub zewnętrzny. Z kolei „leiden durch” wskazuje na bezpośrednią przyczynę, która prowadzi do szkodliwych skutków, często związanych z uszkodzeniem lub zniszczeniem czegoś. Każda z tych konstrukcji jest więc używana w określonym kontekście, zależnie od tego, czy chodzi o stan zdrowia, trudną sytuację, czy konkretne negatywne skutki działania czegoś.