Zaimki dzierżawcze akcentowane w języku hiszpańskim

Hola a todos y bienvenidos nuevamente a mi blog.

W tym wpisie kontynuujemy poznawanie hiszpańskich zaimków dzierżawczych i analizujemy ich praktyczne zastosowanie w zdaniach.

W języku hiszpańskim oprócz zaimków dzierżawczych nieakcentowanych (adjetivos posesivos átonos) występujących w funkcji przymiotnej przed rzeczownikiem występują również zaimki dzierżawcze akcentowane. Te drugie można podzielić na dwie grupy: adjetivos posesivos tónicos oraz pronombres posesivos. W języku polskim dla wszystkich form stosujemy jeden termin – zaimki dzierżawcze.

Adjetivos posesivos tónicos

Liczba pojedyncza Liczba mnoga
rodzaj męski rodzaj  żeński rodzaj męski rodzaj  żeński
mío mía míos mías
tuyo tuya tuyos tuyas
suyo suya suyos suyas
nuestro nuestra nuestros nuestras
vuestro vuestra vuestros vuestras
suyo suya suyos suyas

Zaimki dzierżawcze akcentowane odmieniają się przez rodzaje i liczby we wszystkich osobach. Po rzeczownikach rodzaju męskiego stosujemy w liczbie pojedynczej i mnogiej zaimki z końcówką -o/-os, natomiast po rzeczownikach rodzaju żeńskiego stosujemy w liczbie pojedynczej i mnogiej zaimki z końcówką -a/-as. W trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej, w odróżnieniu od zaimków dzierżawczych nieakcentowanych su/sus, występują formy akcentowane suyo/suyos, suya/suyas. Zaimki dzierżawcze akcentowane zawsze dopasowują swój rodzaj i liczbę do rodzaju i liczby rzeczownika, a nie posiadacza, tak jak to ma miejsce w języku polskim.

a) Zaimki dzierżawcze akcentowane mogą występować samodzielnie. W takich przypadkach występują one najczęściej na końcu zdania, na przykład:

¿De quién es esta camisa de manga larga? – Es mía. Czyja to jest ta koszula z długim rękawem? – Jest moja.
Esta cartera de cuero es mía. – Ten skórzany portfel jest mój.
Estas maletas son suyas. – Te walizki są jego/jej/ich.
Este diccionario es suyo. – Ten słownik jest jego/jej/ich.
Mi corazón es tuyo. – Moje serce należy do ciebie. [dosł. Moje serce jest twoje]
Señor López, ¿es suyo este equipaje? – Panie López, czy to pana bagaż?
¿Son de Magdalena estos zapatos? – Sí, son suyos. – Czy te buty są Magdaleny? – Tak, są jej.
¿Son tuyas estas llaves? – No, no son mías. Czy te klucze są twoje? – Nie, nie są moje.

b) Zaimki dzierżawcze akcentowane stosujemy również, kiedy rzeczownik poprzedzony jest zaimkiem wskazującym, zaimkiem nieokreślonym lub zaimkiem pytającym, przysłówkiem, liczebnikiem lub wyrażeniem określającym ilość, na przykład:

Algunos profesores míos están enfermos. – Niektórzy moi nauczyciele są chorzy.
Este amigo mío se llama Pedro. – Ten mój przyjaciel nazywa się Pedro.
Cada mirada tuya es un gran placer. – Każde twoje spojrzenie to wielka rozkosz.
¿Cuántos cuadros suyos has visto? – Ile jego/jej/ich obrazów widziałeś?
He visto seis cuadros suyos. – Widziałem sześć jego/jej/ich obrazów.
Muchos amigos míos quieren cambiar el mundo. – Wielu moich przyjaciół chce zmienić świat.
Unos parientes míos tuvieron un accidente. – Kilku moich krewnych miało wypadek.

c) Przed zaimkami dzierżawczymi akcentowanymi mogą występować rzeczowniki z rodzajnikami nieokreślonym, gdy mówimy o czymś po raz pierwszy lub chcemy wskazać na przynależność do grupy, bez podawania dodatkowych określeń, na przykład:

Es un amigo suyo. – To jeden z jego przyjaciół.
Es una compañera mía. – To jedna z moich koleżanek.
Carlos est un amigo tuyo, ¿verdad? – Carlos jest jednym z twoich przyjaciół, prawda?
Hoy viene un amigo mío. – Dzisiaj przychodzi jeden z moich przyjaciół.
Una conocida mía está en Montevideo. – Pewna moja znajoma jest w Montevideo.
Un profesor mío habla muy bien francés. – Jeden z moich nauczycieli bardzo dobrze mówi po francusku.
Un colega mío se compró un ordenador portátil. – Jeden z moich kolegów kupił sobie laptopa.
Voy a ver a mi amigo. Voy a ver a un amigo mío. – Zobaczę mojego przyjaciela. Zobaczę jednego z moich przyjaciół.

Pronombres posesivos

Liczba pojedyncza Liczba mnoga
rodzaj męski rodzaj  żeński rodzaj męski rodzaj  żeński
el mío la mía los míos las mías
el tuyo la tuya los tuyos las tuyas
el suyo la suya los suyos las suyas
el nuestro la nuestra los nuestros las nuestras
el vuestro la vuestra los vuestros las vuestras
el suyo la suya los suyos las suyas

a) W tym przypadku zaimki dzierżawcze zastępują rzeczownik lub frazę nominalną (sintagma nominal) wymienioną wcześniej w tym samym lub w poprzednim zdaniu, na przykład:

En Bogotá, por cada hombre que perdió su empleo durante la pandemia, tres mujeres perdieron el suyo. – W Bogocie na każdego mężczyznę, który utracił zatrudnienie podczas pandemii, [przypadają] trzy kobiety, które [też] je utraciły.
Es tu problema, no el mío. – To twój problem, nie mój.
Esta maleta es mía. ¿Y dondé está la tuya? – Ta walizka jest moja. A gdzie jest twoja?
Estos no son mis guantas. ¿Son los tuyos? – To nie są moje rękawiczki. Czy to twoje?
Mi conocida vive en La Habana. ¿Y la tuya? – Moja znajoma mieszka w Hawanie. A twoja?
Mi camisa es azul celeste, y la tuya es azul marino. – Moja koszula jest błękitna, a twoja granatowa.
Tu padre es diplomático, el mío es periodista. – Twój ojciec jest dyplomatą, a mój dziennikarzem.
Tus padres están en el extranjero, los nuestros están en la reunión informativa en la escuela. – Twoi rodzice są za granicą, a moi na zebraniu w szkole.
¿Vamos a la playa en mi coche o en el tuyo? – Jedziemy na plażę moich samochodem, czy twoim?
Mujeres que no siguen la moda porque tienen la suya propia. – Kobiety, które nie podążają za modą, ponieważ mają swoją własną.
Vemos la paja en el ojo ajeno, y no vemos la viga en el nuestro. – W cudzym oku źdźbło, w swoim belki nie widzi. [powiedzenie]

b) W przypadku porównań z „que” zaimki dzierżawcze akcentowane są zawsze poprzedzone rodzajnikiem określonym (el/los, la/las), na przykład:

El apartamento de Fabio en San Luis Potosí es más grande que el mío. – Apartament Roberta w San Luis Potosí jest większy niż mój.
Mi coche es más nuevo y más caro que el tuyo. – Mój samochód jest nowszy i droższy niż twój.
Mi complejo de superioridad es mucho mejor que el tuyo. – Moje poczucie wyższości jest o wiele lepsze niż twoje.
Mi mamá cocina mejor que la tuya. – Moja mama lepiej gotuje niż twoja.
Mi papá es mejor que el tuyo. – Mój tata jest lepszy od twojego.
Tu marido es más guapo que el mío. – Twój mąż jest przystojniejszy od mojego.

c) W trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej występują formy suyo/suyos, suya/suyas. Zdania z tymi zaimkami mogą być wieloznaczne i aby je prawidłowo przetłumaczyć na język polski, musimy znać kontekst wypowiedzi. Przykłady wieloznaczności:

Mi hijo es más inteligente que el suyo. – Mój syn jest inteligentniejszy niż jego/je/ich/pana/państwa.

W celu doprecyzowania wypowiedzi w niektórych sytuacjach można przekształcić zdanie i zastosować następujące formy:

de él – jego
de ella – jej
de usted – pana/pani
de ellos – ich (rodzaj męski)
de ellas – ich (rodzaj żeński)
de ustedes – państwa

Przykłady:

Él es amigo de ustedes y mío. – On jest przyjacielem państwa i moim.
Este libro es suyo. Este libro es de ellos. – Ta książka jest jego/jej/ich. Ta książka jest ich.
¿Estos proyectos europeos son vuestros o de ellos? – Te projekty europejskie są wasze czy ich?
¿Es suya? / ¿Es de ella?” – To jest jej?
Esta chaqueta no me gusta. La suya es más bonita. Esta chaqueta de él es más bonita. – Ta kurtka nie podoba mi się. Jego/jej/ich jest ładniejsza. Jego kurtka jest ładniejsza.
La culpa es suya. La culpa es de él. – Wina jest jego/jej. Wina jest jego.

W przypadku potrzeby doprecyzowania porównań z „que” możemy posłużyć się następującymi formami:

que el de él – niż (ten) jego
que el de ella – niż (ten) jej
que el de usted – niż (ten) pana/pani
que el de ellos – niż (ten) ich (rodzaj męski, liczba mnoga)
que el ellas – niż (ten) ich (rodzaj żeński, liczba mnoga)
que el de ustedes – niż (ten) państwa

Przykłady:

¿No es mi marido más atractivo que el de ella? – Czyż mój mąż nie jest atrakcyjniejszy niż (ten) jej?
Mi hijo es más inteligente que el de él. – Mój syn jest inteligentniejszy niż (ten) jego.
Mi salario es mayor que el de ellos. – Moje wynagrodzenie jest lepsze [wyższe] niż ich.
No hay amor más sincero que el de ella. – Nie ma szczerszej miłości niż (ta) jej.
Prefiero ser tu esclavo que el suyo. Prefiero ser tu esclavo que el de ella. – Wolę być twoim niewolnikiem niż jego/jej/ich. Wolę być twoim niewolnikiem niż jej.

Un fuerte abrazo y gracias por estar aquí y hasta la próxima.