Odmiana przymiotników niemieckich z rodzajnikiem określonym (Adjektivdeklination mit dem bestimmten Artikel)

Dzień dobry! / Guten Tag!

Przymiotniki niemieckie mogą występować z rodzajnikiem określonym, rodzajnikiem nieokreślonym, bez rodzajnika, z zaimkiem dzierżawczym i innymi zaimkami.

Przymiotniki z rodzajnikiem określnym występują w tym samych sytuacjach, co rodzajnik określony. Odpowiadają one na pytania: welcher?, welche?, welches? w liczbie pojedynczej oraz welche? w liczbie mnogiej.

Zastosowanie odpowiedniej formy przymiotnika z rodzajnikiem określonym w wypowiedzi zależy od:
– rodzaju rzeczownika (męski, żeński lub nijaki),
– liczby rzeczownika (pojedyncza lub mnoga),
– przypadku gramatycznego (mianownik, dopełniacz, celownik lub biernik) w zależności od występującego w wypowiedzi czasownika lub przyimka.

Przymiotnik niemiecki z rodzajnikiem określonym odmienia się według następującego wzoru:

Singular (liczba pojedyncza) Plural (liczba mnoga)
Przypadek Maskulinum

(rodzaj męski)

Femininum (rodzaj żeński) Neutrum

(rodzaj nijaki)

Wszystkie rodzaje
Nominativ (mianownik) -e -e -e -en
Genitiv (dopełniacz) -en -en -en -en
Dativ (celownik) -en -en -en -en
Akkusativ (biernik) -en -e -e -en

Jak widać, po rodzajniku określonym przymiotnik przyjmuje końcówkę -e we wszystkich rodzajach w mianowniku liczby pojedynczej i w bierniku liczby pojedynczej w rodzaju żeńskim i nijakim. Natomiast we wszystkich pozostałych przypadkach przymiotnik przyjmuje końcówkę -en. Ten rodzaj odmiany nazywamy słabą deklinacją przymiotnika.

Odmiana przymiotnika z rodzajnikiem określonym na konkretnych przykładach wygląda następująco:

Singular (liczba pojedyncza)
Przypadek rodzaj męski rodzaj żeński rodzaj nijaki
Nominativ (mianownik) der starke Mann die hübsche  Frau das kluge Kind
Genitiv (dopełniacz) des starken Mannes der hübschen Frau des klugen Kindes
Dativ (celownik) dem starken Mann der hübschen Frau dem klugen Kind
Akkusativ (biernik) den starken Mann die hübsche Frau das kluge Kind

Plural (liczba mnoga)
Przypadek rodzaj męski rodzaj żeński rodzaj nijaki
Nominativ (mianownik) die starken Männer die hübschen Frauen die klugen Kinder
Genitiv (dopełniacz) der starken Männer der hübschen Frauen der klugen Kinder
Dativ (celownik) den starken Männern den hübschen Frauen den klugen Kindern
Akkusativ (biernik) die starken Männer die hübschen  Frauen die klugen Kinder

Według tego samego wzoru odmieniają się przymiotniki po niektórych zaimkach:

a) dieser, diese, dieses, Plural – diese (ten, ta, to, l. mn. – ci)
b) derjenige, diejenige, dasjenige, Plural – diejenigen (ten, ta, to, l. mn. – ci)
c) derselbe, dieselbe, dasselbe, Plural – dieselben (ten sam, ta sama, to samo, l. mn. – ci sami)
d) jener, jene, jenes, Plural – jene (tamten, tamta, tamto, l. mn. – tamci)
e) jeder, jede, jedes, Plural – alle (każdy, każda, każde, l. mn. wszyscy)
f) mancher, manche, manches, Plural – manche (niejeden, niejedna, niejedno, l. mn. – niektórzy)
g) solcher, solche, solches, Plural – solche (taki, taka, takie, l. mn. – tacy),
h) welcher, welche, welches, Plural – welche (który, która, które, l. mn. – którzy, które)
i) irgendwelchel. mn. jakiekolwiek/jakieś
j) beide l. mn. obaj, obie, oba, oboje
k) sämtlichel. mn. wszystkie, wszyscy

Uwagi:

a) Przymiotniki utworzone od nazw miast otrzymują końcówkę -er i nie ulegają odmianie, na przykład:

die Berliner Mauer – Mur Berliński
der Frankfurter Flughafen – lotnisko we Frankfurcie
der Hamburger Seehafen – port morski w Hamburgu
der Schweizer Käse – ser szwajcarski
der Warschauer Aufstand – powstanie warszawskie
die Leipziger Buchmesse –  Targi Książki w Lipsku
die Wiener Staatsoper – Wiedeńska Opera Państwowa

Ich fahre jedes Jahr zur Leipziger Buchmesse. –  Każdego roku jeżdżę na Targi Książki w Lipsku.
Rund 220 Sängerinnen und Sänger treten in der gegebenen Saison an der Wiener Staatsoper auf. – Około 220 piosenkarek i piosenkarzy występuje w danym sezonie w Wiedeńskiej Operze Państwowej.

b) jeżeli rzeczownik w zdaniu poprzedzony jest kilkoma przymiotnikami, to wszystkie z nich otrzymują takie same końcówki, na przykład:

Welche berühmten deutschen Nobelpreisträger kennt ihr? – Jakich znacie słynnych niemieckich noblistów?

c) przymiotnik po przeczeniu „keine“ przyjmuje w liczbie mnogiej we wszystkich przypadkach końcówkę -en, na przykład:

Ich kenne hier keine guten Restaurants. –  Nie znam tutaj żadnych dobrych restauracji.

Przykłady zdań do analizy w wersji niemiecko-polskiej, w których występuje słaba deklinacja przymiotnika:

Am heutigen Mittwoch sehen wir den Film „Rabbit-Proof Fence“ des australischen Regisseurs Phillip Noyce fern. Dzisiaj w środę oglądniemy film „Rabbit-Proof Fence” australijskiego reżysera Phillipa Noyce’a.
Bei der aktuellen Pandemie steht für uns die Sorge um die Gesundheit der Patienten an allererster Stelle. Przy obecnej pandemii na pierwszym miejscu jest dla nas troska o zdrowie pacjentów.
Damit ihr in Coronazeiten für alle möglichen Ereignisse gewappnet seid, ist in diesem Paket bereits eine Covid-19 Versicherung inkludiert. Aby w czasach koronawirusa byli państwo przygotowani na wszystkie możliwe zdarzenia, w pakiecie tym jest już ujęte ubezpieczenie Covid-19.
Danke für alle guten Freunde. Dziękuję wszystkich dobrym przyjaciołom.
Der Hamburger Seehafen ist der drittgrößte Hafen Europas. Port morski w Hamburgu jest trzecim największym portem w Europie.
Der neue Flughafen Berlin Brandenburg „Willy Brandt“ ist offiziell am 31. Oktober 2020 mit neun Jahren Verspätung offiziell eröffnet worden. Nowy port lotniczy Berlin-Brandenburg im. Willy’ego Brandta został oficjalnie otwarty 31 października 2020 r. po dziewięciu latach opóźnienia.
Die alten französischen Chansons sind natürlich unvergesslich, doch welche neuen Musiktalente gibt es heute in Frankreich? Dawniejsze francuskie piosenki są oczywiście niezapomniane, ale jakie nowe talenty muzyczne są obecnie we Francji?
Die beiden deutschen Fußballmannschaften haben schon zweimal gegeneinander gespielt. Obie niemieckie drużyny piłkarskie grały już ze sobą dwukrotnie.
Die bisherigen Vorschläge sind nur die Spitze des sprichwörtlichen Eisbergs. Dotychczasowe propozycje są tylko wierzchołkiem przysłowiowej góry lodowej.
Die Flughafengesellschaft nimmt die aktuelle gesundheitliche Lage sehr ernst und arbeitet eng mit den zuständigen Behörden auf Landes- und Bundesebene zusammen. Spółka lotnicza traktuje obecną sytuację zdrowotną bardzo poważnie i ściśle współpracuje z właściwymi organami na poziomie krajów związkowych i federalnym.
Die malerischen Landschaften, das mediterrane Klima und das einzigartige Ambiente in diesem europäischen Land ziehen jedes Jahr unzählige Touristen an. Malownicze krajobrazy, śródziemnomorski klimat i jedyna w swoim rodzaju atmosfera w tym europejskim kraju przyciągają każdego roku niezliczonych turystów.
Die Mitgliedstaaten und die Kommission ergreifen alle notwendigen Maßnahmen, um das Vertrauen in die europäischen Statistiken zu wahren. Państwa członkowskie i Komisja stosują wszelkie niezbędne środki, aby utrzymać zaufanie do statystyk europejskich.
Die seit dieser Woche geltenden neuen Einschränkungen zur Eindämmung der Corona-Pandemie stoßen bei einer Mehrheit der Deutschen grundsätzlich auf Zustimmung. Obowiązujące od tego tygodnia nowe ograniczenia celem powstrzymania pandemii koronawirusa spotykają się w zasadzie z aprobatą u większości Niemców.
Die Wiener Staatsoper zählt zu den führenden Opernhäusern der Welt. Wiedeńska Opera Państwowa zalicza się do wiodących oper na świecie.
Diese malerische Region an der Mecklenburgischen Seeplatte ist das perfekte Ausflugsziel für die ganze Familie. Ten malowniczy region na Pojezierzu Meklemburskim jest doskonałym celem wycieczek dla całej rodziny.
Diese schöne Wohnung liegt in Kalifornien in der Nähe vom Strand. To piękne mieszkanie znajduje się w Kalifornii w pobliżu plaży.
Dieses geschichtsträchtiges Hotel im Schwarzwald ist besser als jenes moderne Hotel. Ten historyczny hotel w Schwarzwaldzie jest lepszy niż tamten nowoczesny hotel.
Dieses rotes T-Shirt hat mir meine Schwester aus Portugal gebracht. Tę czerwoną koszulkę przywiozła mi moja siostra z Portugalii.
Er kann diese schwierige Übung nicht lösen. On nie może rozwiązać tego trudnego ćwiczenia.
Es lohnt sich diesen interessanten Film zu sehen. Warto obejrzeć ten interesujący film.
Halten Sie die Augen offen und sammeln Sie alle interessanten Informationen. Proszę mieć oczy otwarte i zbierać wszystkie interesujące informacje.
Ich besichtige dieselben mittelalterlichen Burgen im Elsass wie vor einigen Jahren, d.h. die Hohkönigsburg in Orschwiller, die Burg Fleckenstein und die Burgen in Eguisheim. Zwiedzam te same średniowieczne zamki w Alzacji, co kilka lat temu, tzn. Hohkönigsburg w Orschwiller, zamek Fleckenstein i zamki w Eguisheim.
Ich fahre mit dem neuen Wagen ins Ausland? Jadę za granicę nowym samochodem.
Ich muss diesen schwierigen Text noch heute übersetzen. Muszę przetłumaczyć ten trudny tekst jeszcze dzisiaj.
In der heutigen Telekonferenz möchte ich vor allem auf die wirtschaftlichen Folgen der Pandemie und auf das Geschehen an den internationalen Finanzmärkten eingehen. Na dzisiejszej telekonferencji chciałbym przede wszystkim omówić kwestię gospodarczych skutków pandemii i wydarzeń na międzynarodowych rynkach finansowych.
In manchem schwierigen Fall trifft man drastische Entscheidungen. W niejednym trudnym przypadku podejmuje się drastyczne decyzje.
In Polen hat die Zahl der täglichen Neuinfektionen mit dem Coronavirus erstmals die Marke von 27.000 überschritten und in den USA sind erstmals mehr als 100.000 Corona-Neuinfektionen an einem Tag festgestellt worden. Dobowa liczba nowych zakażeń koronawirusem przekroczyła w Polsce po raz pierwszy poziom 27 000, a w USA stwierdzono po raz pierwszy ponad 100 000 nowych zakażeń koronawirusem w ciągu jednego dnia.
Jede spanische Insel hat ihren eigenen Charme. Każda hiszpańska wyspa ma swój własny urok.
Jedes kleine Kind ist eine Freude. Każde małe dziecko to radość.
Jedes neue EU-Mitgliedsland soll Anspruch auf einen Kommissionssitz haben. Każde nowe państwo członkowskie UE powinno mieć prawo do miejsca w Komisji.
Kennen Sie irgendwelche guten deutschen Restaurants? Czy zna pan/pani jakieś dobre niemieckie restauracje?
Laut der letzten Umfrage unter rund 1000 Angestellten ab 16 Jahren arbeitet mittlerweile jeder Zweite im Home Office. Według ostatniej ankiety przeprowadzonej wśród około 1000 pracowników powyżej 16 roku co drugi z nich pracuje obecnie z domu.
Manche klugen Kinder sind sehr begabt. Niektóre mądre dzieci są bardzo uzdolnione.
Mein Vater trägt heute denselben dunklen Anzug wie gestern. Mój ojciec ma na sobie dzisiaj ten sam ciemny garnitur, co wczoraj.
Seit 10 Jahren sitzt er in demselben größten kolumbianischen Gefängnis La Modelo. Od 10 lat siedzi w tym samym największym kolumbijskim więzieniu La Modelo.
Seit zwei Stunden warten wir an der polnisch-russischen Grenze. Od dwóch godzin czekamy na polsko-rosyjskiej granicy.
Solche schlechten Nachrichten will ich nicht hören. Takich złych wiadomości nie chcę słyszeć/słuchać.
Trotz des starken Windes gehen wir spazieren. Pomimo silnego wiatru idziemy na spacer.
Unsere Firma präsentiert die neue Generation ihrer Armbanduhren. Nasza firma przedstawia nową generację zegarków.
Wegen des neuartigen Coronavirus ist der für den 13. März 2020 geplante EU-Indien-Gipfel verschoben worden. Z powodu nowego typu koronawirusa zaplanowany na 13 marca 2020 r. szczyt UE-Indie został przesunięty.
Welche deutschen Schauspieler haben einen Oscar gewonnen? Którzy niemieccy aktorzy zdobyli Oscara?
Welche internationalen Organisationen gibt es in der Schweiz? Jakie są organizacje międzynarodowe w Szwajcarii?
Welches afrikanische Land ist am sichersten? Który afrykański kraj jest najbezpieczniejszy?
Wir wohnen seit 5 Jahren in demselben kleinen Ort in Brandenburg. Od 5 lat mieszkamy w tej samej małej miejscowości w Brandenburgii.
Woher kommt die deutsche Sprache? Skąd wywodzi się język niemiecki?

Ich wünsche Dir alles Gute!