Łączenie zaimków osobowych w funkcji dopełnienia bliższego i dalszego w j. hiszpańskim (Complemento directo e indirecto)

¡Hola! ¿Que tal?

W poprzednich dwóch wpisach poznaliśmy hiszpańskie zaimki wyrażające dopełnienie bliższe i dalsze. Teraz dowiemy się o ich łączeniu i zastosowaniu w zdaniach.

Jeżeli w zdaniu występuje tylko jeden czasownik, oba zaimki stawiamy przed nim, przy czym zaimek w funkcji dopełnienia dalszego (komu?, czemu?) poprzedza zaimek dopełnienia bliższego (kogo?, co?), na przykład:

Te doy un bolígrafo. Te lo doy. Daję tobie długopis. Daję go tobie.
Muestro un álbum de fotos a vosotros. Os lo muestro. Pokazuję wam album ze zdjęciami. Pokazuję go wam.
Ariana compra un ordenador para ti. Ariana te lo compra. Ariana kupuje tobie komputer. Ariana kupuje go tobie.

W trybie rozkazującym zaimki „doklejamy” do odmienionej formy czasownika. Najpierw wstawiamy zaimek w funkcji dopełnienia dalszego (komu?, czemu?), a następnie zaimek dopełnienia bliższego (kogo?, co?), na przykład:

¡Cómpramelo! Kup mi go!
¡Dímelo! Powiedź mi to!
¡Dígamelo! Niech pan/pani mi to powie!
¡Tráemelo! Przynieś mi to!

Jeżeli w zdaniu występuje więcej niż jeden czasownik, oba zaimki można wstawić przed pierwszym z czasowników lub połączyć je z drugim. Jeżeli „doklejamy” zaimki do odmienionej formy czasownika, najpierw wstawiamy zaimek w funkcji dopełnienia dalszego (komu?, czemu?), a następnie zaimek dopełnienia bliższego (kogo?, co?). Mamy zatem dwie opcje umieszczenia zaimków. Jeżeli zdecydujemy się na „doklejenie” zaimków na końcu czasownika, to musimy pamiętać o zaznaczeniu w sposób graficzny, czyli tyldą, akcentu na trzeciej sylabie od końca, na przykład:

Ella está comprando un regalo para mí. Ella me lo está comprando. / Ella esta comprándomelo. Ona kupuje mi prezent. Ona mi go kupuje.
Este periódico es tuyo. Te lo tengo que devolver. / Tengo que devolvértelo. Ta gazeta jest twoja. Muszę ci ją zwrócić.
¿Me puedes recomendar alguna escuela de idiomas? ¿Me lo puedes recomendar? / ¿Puedes recomendármelo? Czy możesz mi polecić jakąś szkołę języków obcych? Czy możesz mi ją polecić?
Me quiero comprar un coche. Me lo quiero comprar. / Quiero comprármelo. Chcę sobie kupić samochód. Chcę go sobie kupić.
¿Puedes decírnoslo una vez más? / ¿Nos lo puedes decir una vez más? Możesz nam to jeszcze raz powiedzieć?
Tengo vuestros billetes de avión. Hoy os los doy. Mam wasze bilety lotnicze. Dzisiaj wam je dam.

Uwaga! Ze względów fonetycznych zaimki dopełnienia dalszego w trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej le (mu, jej, panu, pani) i les (im, panom, paniom, państwu) zastępujemy zaimkiem se, gdy obok nich pojawia się zaimek dopełnienia bliższego lo/la lub los/las. Zaimek se stosujemy zarówno dla trzeciej osoby liczby pojedynczej, jak i mnogiej. Łączenie le + lo lub le + la nie jest dozwolone.

¿Se lo dices? Powiesz mu / jej / im to?
Pídeselo. Poproś go o to.
¿Puedes explicárselo? Czy możesz mu / jej / im to wyjaśnić?
¡Traiga los pepinos para ella! ¡Tráigaselos! Przynieś jej ogórki! Przynieś jej je!
Quiero darle estas rosas a mi profesora. Quiero dárselas. / Se las quiero dar. Chcę dać te róże mojej nauczycielce. Chcę jej je dać.
Ya se lo explico. Już to mu / jej / panu / pani tłumaczę.

Uwaga! W języku hiszpańskim stosuje się częste podwójne dopełnienie dalsze poprzez zastosowanie zarówno zaimka dopełnienia dalszego, jak i jednoczesne doprecyzowanie w postaci rzeczownika, np. imienia, umieszczanego na końcu zdania. Za pomocą tego zabiegu doprecyzowujemy o kim mówimy i unikamy ewentualnych nieporozumień wynikających z błędnego tłumaczenia zaimka se.

¡Dáselo a Paulina! Daj jej to! Daj to Paulinie!
¡Díselo al profesor! Powiedź mu to!  Powiedź to nauczycielowi!
El Señor Gonzales le compra una casa a su hija. El Señor Gonzales se la compra. Pan Gonzales kupuje dom swojej córce. Pan Gonzales kupuje go jej.
¡Mándaselo a Sonia! Wyślij jej to! Wyślij to Soni!
¡Préstaselo a Karol! Pożycz mu go! Pożycz go Karolowi!

Przykłady zdań wraz z tłumaczeniem na język polski do analizy:

¡Da la muñeca a la niña! ¡Dásela! Daj lalkę dziewczynce! Daj jej ją!
Devuelvo los apuntes a mi amiga. Se los devuelvo. Oddaję notatki mojej koleżance. Oddaję je jej.
Doy las vitaminas a mis hijas. Se las doy. Daję witaminy moim córkom. Daję im je.
El abuelo compra las naranjas para ellos. El abuelo se las compra. Dziadek kupuje im pomarańcze. Dziadek kupuje im je.
El estudiante doy una tesis de licenciatura al profesor. Se la doy. Student daje pracę magisterską nauczycielowi. Daje mu ją.
El pasajero está pidiendo la factura por un vuelo al funcionario. El pasajero se la está pidiendo / El pasajero está pidiéndosela. Pasażer prosi funkcjonariusza o fakturę za przelot. Pasażer prosi go o nią.
Ella va a comprar un billete de avión de Fráncfort a Cancún para mí. Ella me lo va a comprar. / Ella va a comprármelo. Ona kupi mi bilet lotniczy z Frankfurtu do Cancún. Ona mi go kupi.
Ellos cantaron una canción a nosotros. Ellos nos la cantaron. Oni zaśpiewają nam piosenkę. Oni ją nam zaśpiewają.
Envió un regalo a mi madre. Lo envió a mi madre. Se lo envió. Wysłałem prezent mojej matce. Wysłałem go matce. Wysłałem go jej.
Juan canta una canción a Marta. Juan se la canta.Juan śpiewa Marcie piosenkę. Juan śpiewa jej ją.
Julio recuerdo a su mujer la vista al Parlamento Europeo a Estrasburgo. / Julio le recuerdo a su mujer la vista al Parlamento Europeo a Estrasburgo.
Julio se la recuerdo.
Julio przypomina swojej żonie wizytę w Parlamencie Europejskim w Strasburgu.
Julio przypomina jej ją.
La abuela compra los juguetes de madera para los niños. La abuela se los compra. Babcia kupuje dzieciom zabawki z drewna. Babcia kupuje im je.
La compañera de clase siempre dice mentiras a sus padres. La compañera de clase siempre se las dice.Koleżanka z klasy zawsze okłamuje swoich rodziców. Koleżanka z klasy zawsze ich okłamuje.
La profesora explica la metodología de trabajo a los estudiantes. La profesora se la explica. Nauczycielka objaśnia studentom metodologię pracy. Nauczycielka objaśnia im ją.
Lavo los pantalones a mi hija. Se los lavo. Piorę spodnie mojej córce. Piorę jej je.
Le doy la foto a Natalia. Se la doy a ella. Daję zdjęcie Natalii. Daję je jej.
Le has dicho a tu padre? Sí, ya se lo he dicho. Powiedziałeś to twojemu ojcowi? Tak, już to mu powiedziałem.
Leonora le compra el periódico al quiosco. Leonora se lo compra al quiosco. Leonora kupuje mu gazetę w kiosku. Leonora kupuje mu ją w kiosku.
María hace la cena a sus amigos. / María les hace la cena a sus amigos.
María se la hace.
María robi kolację swoim przyjaciołom. María robi im ją.
Pedro trae los dulces para nosotros. Pedro nos los trae. Pedro przynosi nam słodycze. Pedro przynosi nam je.
Quiero comprártelo. / Te lo quiero comprar. Chcę to tobie kupić.
Quiero contar toda la verdad a mi mujer. Se la quiero contar / Quiero contársela.Chcę powiedzieć całą prawdę mojej żonie.
Chcę jej ją powiedzieć.
Quiero preparártelo. / Te lo quiero preparar. Chcę to tobie przygotować.
Se la doy. Daję jej/mu to.
Se lo digo luego. Powiem mu to później.
Te ha dado las entradas del Conjunto Histórico-Arqueológico de Mérida? No, no me las ha dado, pero quiero visitar anfiteatro romano y la alcazaba árabe. Dał tobie wejściówki do zespołu historyczno-archeologicznego w Meridzie? Nie, nie dał mi ich, ale chcę zobaczyć amfiteatr rzymski i zamek arabski Alcazaba.
Te voy a recomendar un libro.
Te lo voy a recomendar.
Polecę tobie książkę. Polecę ją tobie.
¿Te pareció útil esta información? Compártela con tus amigos. Compártesela. Podobała ci się ta informacja? Podziel się nią z twoimi przyjaciółmi. Podziel się nią z nimi.
Tengo billetes de avión. Tengo que enviárselas./ Se las tengo que enviar. Mam bilety lotnicze. Muszę im je wysłać.
Vendí mi coche usado a ella. Se lo vendí. Sprzedałem jej mój używany samochód. Sprzedałem go jej.
Voy a escribir una carta a mi novio. Voy a escribírsela. / Se la voy a escribir.Napiszę list do mojego chłopaka. Napiszę go jemu/mu.

Muchas gracias y hasta la próxima.