Hiszpańskie zaimki osobowe w funkcji dopełnienia dalszego (Pronombres personales de complemento indirecto)

¡Hola!

W tym wpisie przedstawię zasady stosowania hiszpańskich zaimków osobowych w funkcji dopełnienia dalszego (complemento indirecto) i podam przykłady ich użycia.

Zaimki osobowe w funkcji dopełnienia dalszego zastępują rzeczowniki w funkcji celownika (komu?, czemu?).
W poniższej tabeli przedstawiono zaimki osobowe, których używamy w funkcji dopełnienia dalszego:

Liczba pojedyncza Liczba mnoga
me (mi, mnie) nos (nam)
te (ci, tobie) os (wam)
le (mu, jemu, jej, panu, pani) les (im, panom, paniom, państwu)

Uwaga! Należy zauważyć, że zaimki osobowe w funkcji dopełnienia dalszego różnią się od zaimków w funkcji dopełnienia bliższego jedynie trzecią osobą liczby pojedynczej i mnogiej. Jeżeli uwzględnimy zjawisko zwane „leísmo”, czyli używania przez niektóre osoby zaimków le/les zamiast zaimków lo/los w funkcji dopełnienia bliższego, to dojdziemy do wniosku, że zaimki w tym przypadku nakładają się na siebie. Musimy zatem bacznie zwracać uwagę na prawidłowy sens wypowiedzi.

Zauważmy również, że o ile w dopełnieniu bliższym istnieje rozróżnienie na rodzaj męski (lo, los) i żeński (la, las), to w dopełnieniu dalszym takiego rozróżnienia nie ma, ponieważ występuje ta sama forma zaimka (le, les).

Le digo. / Mówię mu/jej.

Les digo. / Mówię im / panom / paniom / państwu.

Dopełnienie dalsze wprowadzane jest w zdaniach przyimkiem „a”, natomiast zaimki osobowe w funkcji dopełnienia dalszego zastępują rzeczowniki z tym przyimkiem, na przykład:

Compro un regalo a mi amiga. Le compro un regalo. / Kupuję prezent mojej przyjaciółce. / Kupuję jej prezent.

Cuento a los niños una fábula. Les cuento una fábula. / Opowiadam dzieciom bajkę. Opowiadam im bajkę.

Doy el dinero a María. Le doy el dinero. / Daję pieniądze Marii. Daję jej pieniądze.

Mando una postal a mis padres. Les mando una postal. / Wysyłam rodzicom pocztówkę. Wysyłam im pocztówkę.

Miejsce zaimków osobowych w funkcji dopełnienia dalszego w zdaniu:

Zaimki dopełnienia dalszego zazwyczaj stoją przed osobową formą czasownika, bez względu na to czy czasownik jest w czasie przyszłym, przeszłym czy teraźniejszym. Istnieją jednak sytuacje, w których zaimki pojawiają się po czasownikach, przyłączając się do nich.

a) w trybie rozkazującym afirmatywnym (imperativo afirmativo) dostawiamy zaimki do odmienianych czasowników i piszemy je wówczas łącznie, na przykład:

¡Ayúdame! / Pomóż mi!

¡Dale un poco de agua! / Daj mu trochę wody!

¡Dame las llaves del coche! / Daj mi kluczyki od samochodu!

¡Dime la verdad! / Powiedź mi prawdę.

¡Haznos una foto! / Zrób nam zdjęcie!

¡Prométeme! / Obiecaj mi!

¡Tráeme algo frío! / Przynieś mi coś zimnego!

¡Tráenos un tarro de miel! / Przynieś nam słoik miodu!

b) w konstrukcjach z imiesłowem czynnym (gerundio) zaimki osobowe w funkcji dopełnienia dalszego mogą być użyte zarówno przed, jak i po czasowniku (pisownia łączna), na przykład:

Estamos preparándole una cena. / Le estamos preparando. / Przygotowujemy mu kolację.

Me está explicando este plan. Está explicándome este plan. / Wyjaśnia mi ten plan.

Te estoy llevando un regalo. Estoy llevándote un regalo. / Przynoszę tobie prezent.

Uwaga! W trybie rozkazującym afirmatywnym i w konstrukcjach z imiesłowem czynnym (gerundio) pojawia się akcent graficzny, gdy po dostawieniu zaimka akcent wyrazowy pada na trzecią sylabę od końca, wstawiamy akcent graficzny.

c) w konstrukcjach z czasownikiem w formie osobowej i bezokolicznikiem zaimki osobowe w funkcji dopełnienia dalszego mogą być użyte zarówno przed, jak i po czasowniku (pisownia łączna), na przykład:

¿Me puedes traer el periódico? ¿Puedes traerme el periódico? / Czy możesz przynieść mi gazetę?

Les puedes devolver el dinero. Puedes devolverles el dinero. / Możesz zwrócić im pieniądze.

Me puedes decir la verdad. Puedes decirme la verdad. / Możesz powiedzieć mi prawdę.

Voy a escribir una carta a mi amigo. Le voy a escribir una carta. / Voy a escribirle una carta.

Inne zasady stosowane w języku hiszpańskim:

a) Jeżeli rzeczownik w funkcji dopełnienia dalszego znajduje się przed czasownikiem, to należy go powtórzyć za pomocą zaimka. Jeżeli zaimek znajduje się za czasownikiem, to powtórzenie jest opcjonalne. Przykłady:

A María le gusta su nuevo coche. / Marii podoba się jej nowy samochód.

A Kamil le gusta patinar. / Kamil lubi jeździć na łyżwach.

A mi hijo le encantan los juegos. / Mój syn uwielbia zabawy.

¿A usted no le interesa la música clásica? / Nie interesuje pana/panią muzyka poważna?

¿Les compras dulces a tus hijos? / Kupujesz słodycze swoim synom?

(Le) he comprado un regalo a Piotr. / Kupił prezent Piotrowi.

(Le) doy un consejo a mi hijo. / Daję radę mojemu synowi.

b) W funkcji dopełnienia dalszego z formami nieakcentowanymi zaimków mogą jednocześnie występować akcentowane formy zaimków (hiszp. complemento indirecto tónico). Używamy ich w celu wzmocnienia wypowiedzi. W tabeli przedstawiono zaimki akcentowane, a następnie podano przykłady zdań z ich użyciem.

Liczba pojedyncza Liczba mnoga
a mí (mi, mnie) a nosotros (nam)

a nosotras (nam)

a ti (ci, tobie) a vosotras (wam)

a vosotras (wam)

a él (mu, jemu) a ellos (im)
a ella (jej) a ellas (im)

A él le molesta el ruido por la noche. / Przeszkadza mu hałas w nocy.

A mí me encanta correr. / Uwielbiam biegać.

A mí no me gusta la mentira. / Nie lubię kłamstwa.

A mí, esto me asusta. / Przeraża mnie to.

A nosotros nos da vergüenza hablar en público. / Wstydzimy się mówić publicznie.

A ti no te gusta su nuevo novio. / Tobie nie podoba się jej nowy chłopak.

Ellos nos cantan una canción a nosotros. / Ono śpiewają nam piosenkę.

Przykłady zdań wraz z tłumaczeniem na język polski do analizy:

A ella le gusta el jamón.Ona lubi szynkę.
A los niños les encanta las canciones de cuna. Dzieci uwielbiają kołysanki.
A mi madre le doy un libro. Daję mojej matce książkę.
A mí me encanta el teatro.Uwielbiam teatr.
A ti ya te he dado un regalo.Dałem już tobie prezent.
Chicos, os presento a mi prometida.Chłopaki, przedstawiam wam moją narzeczoną.
¿Cómo decirles a tus padres que estás embarazada?Jak powiedzieć twoim rodzicom, że jesteś w ciąży?
¿Cómo le digo la verdad? Jak powiedzieć mu/jej prawdę?
¡Compradnos ordenadores! Kupcie nam komputery!
¡Cómprale un juguete!Kup mu zabawkę!
Cómprame una moto.Kup mi motocykl!
Compro perfume francés para mi novia. Le compro perfume francés. Kupuję francuskie perfumy mojej dziewczynie. Kupuję jej francuskie perfumy.
¡Córtale el césped! Skoś mu trawnik!
¡Córtale el pelo! Skróć mu włosy!
Creo que debes decirles.Myślę, że powinnaś im powiedzieć.
¿Cuándo me van a enviar el paquete? Kiedy mi wyślą paczkę?
Dale la pelota.Daj mu piłkę.
Dale una taza de té caliente.Daj mu filiżankę gorącej herbaty.
Dame un beso.Daj mi całusa.
El camarero nos sirve vino. Kelner serwuje nam wino.
Ellos nos cantan una canción. Ono śpiewają nam piosenkę.
Enséñale dónde está el teléfono. Pokaż mu/jej, gdzie jest telefon.
Enseño un álbum de fotografías
a Ewa. Le enseño un álbum de fotografías.
Pokazuję Ewie album ze zdjęciami. Pokazuję jej album ze zdjęciami.
Explico un incidente a mis padres. Les explico un incidente.Wyjaśniam incydent moim rodzicom. Wyjaśniam im incydent.
¿Le has regalado algo a Anita? Sí, le he regalado un ordenador portátil. Podarowałeś coś Anicie? Tak, podarowałem jej laptop.
Le he comprado este anillo a Sabrina. Kupiłem ten pierścionek Sabrinie.
Leo un cuento de Caperucita Roja a los niños. Les leo un cuento de Caperucita Roja. Czytam dzieciom bajkę o Czerwonym Kapturku. Czytam im bajkę o Czerwonym Kapturku.
¿Me das una aspirina?Dasz mi aspirynę?
Me han robado el coche: ¿qué debo hacer?Ukradziono mi samochód: co powinienem zrobić?
Me he preparado la cena. Przygotowałem / przygotowałam sobie kolację.
¿Me vas a ayudar con esto? Pomożesz mi z tym?
¿Me vas a enviar un e-mail con las fotos? Wyślesz mi e-maila ze zdjęciami?
Mis amigos me regalan flores a menudo. Moi przyjaciele często wręczają mi kwiaty.
Mis padres no me permiten salir por la noche.Moi rodzice nie pozwalają mi wychodzić wieczorem.
No le lleves un regalo. Nie przynoś mu prezentu.
No les pongas una mascarilla a los niños menores de 4 años.Nie nakładaj maseczki dzieciom w wieku poniżej 4. roku życia.
No me dijo nada. Nic mi nie powiedziała.
¿Nos ayudas a organizar la fiesta de fin de curso?Pomożesz nam urządzić imprezę na zakończenie roku szkolnego?
Nos gustan las frutas.Lubimy owoce.
¿Os gusta la cocina francesa? Lubicie kuchnię francuską?
Os recomiendo ver la película franco-británica-vietnamita „El amante”, que muestra un amor ilícito entre una adolescente francesa y un rico chino en la Indochina francesa durante 1929. Polecam wam oglądnąć film francusko-brytyjsko-wietnamski pt. „Kochanek”, który ukazuje potajemną miłość między francuską nastolatką a bogatym Chińczykiem w Indochinach Francuskich w 1929 r.
¿Por qué no le digo que la amo? Dlaczego jej nie mówię, że ją kocham?
¿Por qué no me lo das a mí? Dlaczego mi tego nie dasz?
Pregúntale si tiene alguna duda.Spytaj go/ją czy ma jakieś wątpliwości.
¿Puedes enseñarme tu equipaje de mano?Czy możesz pokazać mi twój bagaż podręczny?
¿Puedes preguntarle si es feliz?Możesz go/ją zapytać czy jest szczęśliwy(a)?
Señor, le proponemos un viaje en grupo por las cuatro ciudades imperiales de Marruecos (Marrakech, Fez, Meknes y Rabat).Proszę pana, proponujemy panu wycieczkę grupową do czterech cesarskich miast w Maroku (Marrakesz, Fez, Meknes i Rabat).
Suelo decirles a mis pacientes, que al final, afrontamos las situaciones difíciles de la vida.Zwykłam mówić moim pacjentom, że w końcu natrafiamy na trudne sytuacje w życiu.
Te compras muchas cosas innecesarias. Kupujesz sobie dużo niepotrzebnych rzeczy.
Te doy mi corazón. Oddaję tobie moje serce.
Te doy mi palabra. Daję ci moje słowo.
¿Te gusta mi nuevo peinado? Podoba ci się moja nowa fryzura?
Te invito a mi piso nuevo. Zapraszam cię do mojego nowego mieszkania.
Te llamo más tarde. Zadzwonię do ciebie później.
Te lo voy a explicar una vez más. Wyjaśnię ci to jeszcze raz.
Te presento a mi primo. Przedstawiam ci mojego kuzyna.
Te voy a reservar un vuelo de Argentina a España. Zarezerwuję tobie lot z Argentyny do Hiszpanii.
Te compramos tulipanes holandeses.Kupujemy tobie tulipany holenderskie.
Tienes que decirles la verdad. Musisz powiedzieć im prawdę.
Tráeme algo de comer, por favor.Przynieś mi proszę coś do jedzenia.
Vamos a darle una explicación. Przedstawimy mu wyjaśnienie.

Muchas gracias y hasta la próxima.