W przekazach medialnych i komunikatach dotyczących zagrożeń powodziowych pojawia się często termin „cofka powodziowa”. Zjawisko to oznacza cofanie się wody w rzece, kanale lub systemie kanalizacyjnym wskutek wezbrania wód, najczęściej podczas powodzi.
Na cofki powodziowe szczególnie narażone są obszary nisko położone nad rzekami, zwłaszcza w rejonach ich ujść. W Polsce nisko położone tereny nadmorskie, takie jak Żuławy Wiślane (z lokalnymi obszarami depresyjnymi), są rokrocznie zagrożone spiętrzeniami wód i zalewane podczas silnych cofek, powodowanych przez sztormy oraz bardzo silny wiatr z Zalewu Wiślanego. Ze względu na niewielki spadek największych polskich rzek – Odry i Wisły – zasięg wysokich stanów morza i cofki bywa obserwowany na tych rzekach nawet w odległości 100–150 km od Bałtyku.
Odpowiedniki w j. niemieckim
W języku niemieckim stosuje się następujące odpowiedni:
– w tekście fachowym: Hochwasserrückstau
– w tekście popularnonaukowym lub medialnym: Rückstau bei Hochwasser
– w języku ogólnym, gdy powódź nie jest kluczowa: Wasserrückstau
Za najbardziej naturalne i precyzyjne tłumaczenie „cofki powodziowej” uznaje się termin:
der Hochwasserrückstau
Jest to złożenie dwóch rzeczowników, bardzo typowe dla języka niemieckiego:
- Hochwasser – powódź, wysoki stan wód
- Rückstau – cofanie się wody, spiętrzenie, zastój
Dosłownie więc: cofanie się wody spowodowane powodzią.
W praktyce językowej, zwłaszcza w tekstach mniej specjalistycznych, często spotyka się formy opisowe.
– der Rückstau bei Hochwasser
Forma bardziej rozbudowana, ale bardzo przejrzysta znaczeniowo. Ten wariant stosuje się w artykułach prasowych, w tekstach informacyjnych, gdy chcemy uniknąć terminologii stricte technicznej.
– der Wasserrückstau
Określenie ogólne, oznaczające cofanie się wody, bez jednoznacznego wskazania na powódź. Termin może dotyczyć także awarii kanalizacji, zatorów, czy też problemów technicznych niezwiązanych z powodzią.
Zdjęcie: Rękaw przeciwpowodziowy (niem. Hochwasserschlauch) wzdłuż Bulwaru Zygmunta Augusta w Elblągu, 29/12/2025 © Miasto Elbląg