Czy zdarzyło Ci się kiedyś natknąć na przysłowie, które chcesz przetłumaczyć na inny język – i nagle okazuje się, że dosłowne tłumaczenie nie brzmi tak dobrze? Dziś przyjrzymy się jednemu z bardziej dramatycznych polskich przysłów: „Kto mieczem wojuje, od miecza ginie”. Jak powiedzieć to po niemiecku, żeby zachować jego sens, a przy tym nie brzmieć sztucznie?
Znaczenie przysłowia
To przysłowie mówi o tym, że przemoc rodzi przemoc – ten, kto czyni zło lub stosuje przemoc, sam wcześniej czy później padnie jej ofiarą. To uniwersalna prawda, która znajduje odzwierciedlenie również w innych językach.
Niemiecki odpowiednik
W języku niemieckim istnieje bardzo zbliżone przysłowie:
„Wer mit dem Schwert kämpft, wird durch das Schwert umkommen.”
Dosłownie znaczy to „Kto walczy mieczem, ten od miecza zginie.”
To powiedzenie pochodzi z Biblii (Ewangelia Mateusza 26:52): Włóż miecz swój do pochwy; wszyscy bowiem, którzy miecza dobywają, od miecza giną i jest używane w podobnych kontekstach jak w języku polskim – jako przestroga, że przemoc nie popłaca.
Alternatywne wersje
Możesz się też spotkać z nieco krótszymi wariantami:
„Wer das Schwert zieht, wird durch das Schwert sterben.”
(„Kto dobywa miecza, od miecza zginie.”)
„Wer Gewalt sät, wird Gewalt ernten.”
(„Kto sieje przemoc, ten zbierze przemoc.”) – to już bardziej metaforyczne, ale sens pozostaje podobny.
Kiedy używać tego przysłowia?
Tak jak po polsku, niemiecka wersja tego przysłowia sprawdzi się:
• jako moralna przestroga,
• w dyskusji o sprawiedliwości,
• w kontekście historii, polityki czy literatury.
Przykład użycia w zdaniu:
„Er dachte, er könne seine Probleme mit Gewalt lösen. Aber wer mit dem Schwert kämpft, wird durch das Schwert umkommen.”
(Tłumaczenie: „Myślał, że może rozwiązać swoje problemy przemocą. Ale kto walczy mieczem, ten od miecza ginie.”)
Odpowiedniki w języku angielskim
He who lives by the sword, dies by the sword.
Live by the sword, die by the sword.
Podsumowanie
Jeśli chcesz powiedzieć po niemiecku „Kto mieczem wojuje, od miecza ginie”, najlepiej użyj zwrotu „Wer mit dem Schwert kämpft, wird durch das Schwert umkommen.” To klasyczny, dobrze rozumiany zwrot, który zachowuje zarówno dosłowność, jak i głęboki sens przysłowia. Używając takich powiedzeń, nie tylko wzbogacasz swój język, ale też zbliżasz się do kultury i sposobu myślenia ludzi, którzy się nim posługują.