Polskie powiedzenie „pierwsze koty za płoty” oznacza, że najtrudniejszy początek jest już za nami, pierwsza próba się odbyła, a dalej powinno być łatwiej. Tylko jak oddać jego sens w języku niemieckim, bo… nie istnieje jedno idealne, dosłowne tłumaczenie. Niemcy nie „przerzucają kotów przez płot”, ale mają kilka własnych idiomów i konstrukcji, które pełnią bardzo podobną funkcję znaczeniową.
Dlaczego nie da się przetłumaczyć dosłownie?
Dosłowne tłumaczenie „die ersten Katzen sind über den Zaun” byłoby dla Niemca kompletnie niezrozumiałe. Tak jak wiele idiomów, „pierwsze koty za płoty” jest silnie zakorzenione kulturowo i jego sens nie wynika ze znaczenia poszczególnych słów, lecz z tradycji językowej. Dlatego w niemieckim należy szukać ekwiwalentu znaczeniowego, a nie literalnego.
Najbliższe niemieckie odpowiedniki
Aller Anfang ist schwer – Każdy początek jest trudny
To najczęściej stosowany odpowiednik w sytuacjach neutralnych i oficjalnych. Podkreśla, że początki bywają trudne, ale skoro już je mamy za sobą, dalej powinno być łatwiej. Przykład:
Die Präsentation war stressig, aber aller Anfang ist schwer.
(Prezentacja była stresująca, ale pierwsze koty za płoty.)
Der Anfang ist gemacht – Początek został zrobiony
Bardzo dobry odpowiednik wtedy, gdy chcemy zaznaczyć, że pierwszy krok już za nami. Przykład:
Wir haben das erste Kapitel geschrieben – der Anfang ist gemacht.
(Napisaliśmy pierwszy rozdział – pierwsze koty za płoty.)
Jetzt ist das Schlimmste vorbei – Najgorsze już minęło
To wariant bardziej emocjonalny, często używany po stresującym wydarzeniu. Przykład:
Die Prüfung ist vorbei, jetzt ist das Schlimmste vorbei.
(Egzamin za nami, pierwsze koty za płoty.)
Es lief holprig, aber es wird besser – Poszło trochę topornie, ale będzie lepiej
To wariant opisowy, potoczny, bardzo naturalny w mowie codziennej. Przykład:
Der erste Unterricht lief holprig, aber es wird besser.
(Pierwsza lekcja poszła trochę topornie, ale będzie lepiej.)
Podsumowanie
Choć w języku niemieckim nie istnieje dosłowny odpowiednik polskiego powiedzenia „pierwsze koty za płoty”, jego sens można bardzo dobrze oddać przy pomocy innych zwrotów. Kluczem jest zatem dopasowanie idiomu do sytuacji, a nie literalne tłumaczenie polskiego idiomu na język niemiecki.