Rzym to miasto z ponad dwoma tysiącami fontann, z których około pięćdziesięciu ma charakter monumentalny. Te imponujące budowle robią ogromne wrażenie zarówno na mieszkańcach, jak i na turystach przybywających tu z całego świata. Najbardziej znaną z nich jest bez wątpienia Fontanna Trevi.
Roma è una città con oltre duemila fontane, di cui circa cinquanta sono di carattere monumentale. Questi imponenti edifici fanno una grande impressione sia sui residenti che sui turisti che arrivano da tutto il mondo. La più famosa di esse è senza dubbio la Fontana di Trevi.
Fontanna Trevi jest największą ze wszystkich fontann Rzymu. Znajduje się w centrum miasta na Piazza Trevi i jest zdecydowanie najczęściej odwiedzaną fontanną Wiecznego Miasta. Ta ogromna konstrukcja zbudowana jest z trawertynu, marmuru, gipsu oraz metalu. Trawertyn był wysoko ceniony zarówno w czasach antycznych, jak i nowożytnych. Wykorzystano go m.in. jako budulec Bazyliki św. Piotra czy Koloseum. Forma tej barokowej fontanny przypomina fasadę budynku, ma 20,0 m szerokości i 26,0 m wysokości.
La Fontana di Trevi è la più grande di tutte le fontane di Roma. Si trova nel centro della città, in Piazza Trevi, ed è decisamente la fontana più visitata della Città Eterna. Questa enorme costruzione è realizzata in travertino, marmo, gesso e metallo. Il travertino era molto apprezzato sia nell’antichità che nei tempi moderni. È stato utilizzato, tra l’altro, per costruire la Basilica di San Pietro e il Colosseo. La forma di questa fontana barocca ricorda la facciata di un edificio, è larga 20,0 m e alta 26,0 m.
Fontanna powstała na fasadzie Pałacu Polli, rodziny, która bardzo podupadła w XVIII wieku. W 1730 roku papież Klemens XII zorganizował konkurs na projekt nowej fontanny w tym miejscu. Zwycięzcą został architekt Nicola Salvi, który rozpoczął budowę w 1732 roku. Po jego śmierci w 1751 roku prace kontynuowali Pietro Bracci i Giuseppe Pannini. Fontanna została ukończona i oficjalnie otwarta 22 maja 1762 roku przez papieża Klemensa XIII.
La fontana fu costruita sulla facciata del Palazzo Polli, una famiglia che subì un forte declino nel XVIII secolo. Nel 1730, Papa Clemente XII indisse un concorso per il progetto di una nuova fontana in questo luogo. Il vincitore fu l’architetto Nicola Salvi, che iniziò la costruzione nel 1732. Dopo la sua morte nel 1751, i lavori furono continuati da Pietro Bracci e Giuseppe Pannini. La fontana fu completata e ufficialmente inaugurata il 22 maggio 1762 da Papa Clemente XIII.
Historia Fontanny di Trevi sięga czasów starożytnego Rzymu. Wtedy to miejsce fontanny było punktem, który kończył dopływ wody z podziemnego akweduktu Aqua Virgo (starożytnego Acqua Vergine). Akwedukt powstał w 19 roku p.n.e. w czasach cesarza Augusta na zlecenie jego zięcia Marka Agrypy i jego głównym celem było dostarczanie wody do kompleksu termalnego (wł. Terme di Agrippa) na terenie Pól Marsowych. Akwedukt ten miał długość dwudziestu kilometrów biegnących pod ziemią. Jest on jedynym starożytnym akweduktem, który przez dwa tysiące lat wciąż dostarcza wodę do miasta.
La storia della Fontana di Trevi risale all’epoca dell’antica Roma. In quel periodo, il sito della fontana segnava il punto finale dell’approvvigionamento di acqua dall’acquedotto sotterraneo Aqua Virgo (antico Acqua Vergine). L’acquedotto fu costruito nel 19 a.C. durante il regno dell’imperatore Augusto, su incarico del suo genero Marco Vipsanio Agrippa, con lo scopo principale di fornire acqua per il complesso termale (in italiano Terme di Agrippa) situato nei Campi Martii. Questo acquedotto aveva una lunghezza di venti chilometri sotterranei ed è l’unico acquedotto antico che ha continuato a fornire acqua alla città per oltre duemila anni.
Nazwa fontanny pochodzi prawdopodobnie od słowa „trebium”, „trivio” lub też „treio”, miejsca tuż przy Kwirynale, gdzie w Średniowieczu akwedukt dobiegał końca. Tutaj zbiegały się trzy ulice, stąd też „tre” i właśnie na ich zbiegu, na placu powstała pierwotnie niewielka fontanna już w roku 1410. Z jej trzech otworów wypływała woda do trzech mis i nazywała się ona „Fontana del Treio” (lub „di Trevi”).
Il nome della fontana probabilmente deriva dalla parola „trebium”, „trivio” o „treio”, un luogo vicino al Quirinale dove, nel Medioevo, l’acquedotto terminava. Qui si incontravano tre strade, da cui il prefisso „tre”, e proprio all’incrocio di queste strade, nella piazza, fu costruita inizialmente una piccola fontana nel 1410. Da tre bocche usciva l’acqua che si riversava in tre vasche, e per questo veniva chiamata „Fontana del Treio” (o „di Trevi”).
Głównym motywem fontanny jest morze. W centralnej niszy widzimy boga Okeanosa. W mitologii greckiej personifikował on potęgę wszelakich wód: mórz, rzek, jezior i oceanów. Czasami można się spotkać także z twierdzeniem, że jest to Neptun. Nie przemawia za tym jednak fakt, że postać nie dzierży w dłoni charakterystycznego trójzęba.
Il tema principale della fontana è il mare. Nella nicchia centrale vediamo il dio Oceano. Nella mitologia greca, personificava il potere di tutte le acque: mari, fiumi, laghi e oceani. Talvolta si può sentire dire che si tratti di Nettuno, ma questo non è supportato dal fatto che la figura non tiene in mano il caratteristico tridente.
Na fontannie bóg Okeanos pojawia się prawie nagi i tylko niewielki kawałek materiału zasłania jego biodra. Stoi on majestatycznie na muszli, która ciągną dwa skrzydlate konie uosabiające morze. Konie zaś prowadzą trytony (w mitologii pół ludzie, pół ryby, męska odmiana syren), czyli mężczyźni z rybim ogonem. Zwierzę idące po lewej stronie jest spłoszone i tryton próbuje go uspokoić, co nawiązuje do morza wzburzonego. Drugi zaś koń, ten po prawej stronie jest spokojny, co symbolizuje morze spokojne. Konie symbolizują one dwa odmienne stany morza (ciszę i sztorm).
Sulla fontana, il dio Oceano appare quasi nudo, con solo un piccolo pezzo di stoffa a coprire i suoi fianchi. Sta maestosamente su una conchiglia, che è trainata da due cavalli alati che personificano il mare. I cavalli sono guidati da tritoni (nella mitologia, esseri metà uomo e metà pesce, la versione maschile delle sirene), cioè uomini con la coda di pesce. L’animale che si trova sulla sinistra è spaventato, e il tritone cerca di calmarlo, simboleggiando il mare in tempesta. L’altro cavallo, quello sulla destra, è calmo, a rappresentare il mare tranquillo. I cavalli simboleggiano i due stati contrastanti del mare: la calma e la tempesta.
Po obu stronach Okeanosa umieszczono dwie wysokie statuy. Lewa symbolizuje Obfitość, a prawa Zdrowie. Pierwsza z nich trzyma róg obfitości w ręce, a druga poi węża.
Ai lati di Oceano sono poste due alte statue. La statua a sinistra simboleggia l’Abbondanza, mentre quella a destra simboleggia la Salute. La prima tiene un corno dell’abbondanza in mano, mentre la seconda annaffia un serpente.
Nad statuami umieszczono dwie płaskorzeźby. Na płaskorzeźbie po prawej stronie znajduje się scena, w której młoda dziewka pokazuje Rzymianom źródło wody. Na płaskorzeźbie po lewej stronie przedstawiony jest z kolei Marek Agrypa, który wydaje swoim podwładnym polecenie budowy nowego akweduktu.
Sopra le statue sono collocate due bassorilievi. Nel bassorilievo a destra si vede una giovane donna che mostra ai Romani una sorgente d’acqua. Nel bassorilievo a sinistra, invece, è raffigurato Marco Vipsanio Agrippa che ordina ai suoi subordinati la costruzione di un nuovo acquedotto.
Fontanna di Trevi jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków w Rzymie i turystów przyciąga nie tylko jej piękno, ale także tradycja wrzucania monet do fontanny, co ma zapewnić powrót do Rzymu. Osoby odwiedzające fontannę wrzucają monety, często z nadzieją, że spełni się ich życzenie. Przyjmuje się, że wrzucenie jednej monety oznacza powrót do Rzymu, dwie monety – zakochanie się, a trzy monety – małżeństwo.
La Fontana di Trevi è uno dei monumenti più riconoscibili di Roma e attrae turisti non solo per la sua bellezza, ma anche per la tradizione di lanciare monete nella fontana, che si crede porti al ritorno a Roma. Le persone che visitano la fontana lanciano monete, spesso con la speranza che il loro desiderio si avveri. Si dice che lanciare una moneta significhi tornare a Roma, due monete portano all’innamoramento, e tre monete al matrimonio.
Od 2006 roku za wyjmowanie monet z Fontanny di Trevi odpowiedzialny jest rzymski oddział organizacji charytatywnej Caritas. Zbierane w ten sposób pieniądze mają na celu wspieranie różnych inicjatyw dobroczynnych. Dochód jest przeznaczany na pomoc najuboższym, chorym, bezdomnym oraz innym osobom w trudnej sytuacji życiowej. Caritas wykorzystuje te fundusze do organizowania programów wsparcia, które obejmują m.in. pomoc medyczną, edukacyjną oraz psychologiczną, a także do finansowania działań na rzecz integracji społecznej osób wykluczonych. W 2023 roku, mimo trudności związanych z pandemią i globalnymi kryzysami ekonomicznymi, z fontanny wyjęto monety o łącznej wartości 1,6 miliona euro. To świadczy o ogromnej liczbie turystów, którzy odwiedzają Rzym i biorą udział w tradycji wrzucania monet do Fontanny di Trevi, wspierając tym samym działania charytatywne.
Dal 2006, il ramo romano dell’organizzazione benefica Caritas è responsabile dell’estrazione delle monete dalla Fontana di Trevi. I soldi raccolti in questo modo sono destinati a sostenere diverse iniziative benefiche. Il ricavato viene utilizzato per aiutare i più poveri, i malati, i senzatetto e altre persone in difficoltà. Caritas impiega questi fondi per organizzare programmi di supporto che comprendono, tra l’altro, assistenza medica, educativa e psicologica, oltre a finanziare attività per l’integrazione sociale delle persone emarginate. Nel 2023, nonostante le difficoltà legate alla pandemia e alle crisi economiche globali, sono state estratte dalla fontana monete per un valore totale di 1,6 milioni di euro. Questo testimonia l’enorme numero di turisti che visitano Roma e partecipano alla tradizione di lanciare monete nella Fontana di Trevi, sostenendo così le attività benefiche.