Czasownik „intercéder” oznacza „wstawiać się za kimś”. Stosuje się go wtedy, gdy jedna osoba zwraca się do kogoś, kto ma władzę, autorytet lub możliwość podejmowania decyzji.
Czasownik „intercéder” należy do rejestru wysokiego (registre soutenu). Brzmi uroczyście, oficjalnie i rzadko pojawia się w codziennej rozmowie. W codziennych sytuacjach używa się czasowników demander, intervenir (pour qqn) auprès de qqn lub wyrażenia prendre la défense (de qqn).
Najczęściej czasownik „intercéder” występuje w tekstach religijnych. W tym kontekście oznacza wstawiennictwo świętych, Maryi albo Chrystusa u Boga. W języku polskim tłumaczymy go najczęściej jako „wstawiać się” lub „orędować” za kimś. W zdaniach stosuje się konstrukcję intercéder auprès de qqn pour qqn, na przykład:
Saint Charbel n’a jamais cessé d’intercéder pour nous auprès du Père céleste.
(Święty Szarbel nigdy nie przestał wstawiać się za nami u Ojca Niebieskiego.)
Takie zdanie opisuje nie jednorazowy gest, lecz ciągłe działanie. Czasownik „intercéder” sugeruje trwanie i powtarzalność, a nie pojedyncze zdarzenie.
Poza językiem religijnym czasownik ten pojawia się także w kontekstach prawnych, politycznych i społecznych. Adwokat może wstawić się za swoim klientem u sędziego, a polityk za określoną grupą ludzi lub w jakiejś sprawie. W każdym z tych przypadków chodzi o działanie w czyimś imieniu.
Przykłady zdań w wersji francusko-polskiej
| Confions toutes nos intentions, exprimées ou silencieuses, à la tendre sollicitude de Marie, qui n’a jamais cessé d’intercéder pour ses enfants. | Powierzmy wszystkie nasze intencje, zarówno wypowiedziane, jak i niewypowiedziane, czułej trosce Maryi, która nigdy nie przestała wstawiać się za swoimi dziećmi. |
| Dans le roman, la mère intercède auprès du roi pour sauver son fils. | W powieści matka wstawia się u króla, by ocalić syna. |
| Elle a intercédé auprès du directeur pour son collègue. | Wstawiła się u dyrektora za swoim kolegą. |
| Elle a intercédé discrètement auprès de son supérieur afin d’éviter un conflit ouvert. | Dyskretnie wstawiła się u swojego przełożonego, by zapobiec otwartemu konfliktowi. |
| Il espérait que quelqu’un intercéderait en sa faveur. | Miał nadzieję, że ktoś wstawi się za nim. |
| Ils ont intercédé ensemble pour une cause juste. | Wstawili się wspólnie w słusznej sprawie. |
| Intercéder exige parfois du courage. | Wstawiennictwo czasem wymaga odwagi. |
| L’avocat a intercédé auprès du juge pour obtenir une peine plus clémente. | Adwokat wstawił się u sędziego, aby uzyskać łagodniejszy wyrok. |
| L’eurodéputée est soupçonnée d’avoir intercédé en faveur de puissances étrangères dans les décisions du Parlement européen durant plusieurs années, moyennant des versements d’argent. | Posłanka do Parlamentu Europejskiego jest podejrzewana o to, że przez kilka lat wspierała obce państwa przy decyzjach Parlamentu Europejskiego w zamian za wypłaty pieniędzy. |
| La Vierge Marie intercède auprès de Dieu pour l’humanité entière. | Matka Boża wstawia się u Boga za całą ludzkością. |
| Le Christ intercède sans cesse pour les pécheurs. | Chrystus nieustannie wstawia się za grzesznikami. |
| Le député a intercédé en faveur des travailleurs licenciés. | Deputowany wstawił się za zwolnionymi pracownikami. |
| Moïse n’arrêtait pas d’intercéder pour le peuple qui se rebellait contre Dieu et qui s’adonnait à ses propres façons égoïstes. | Mojżesz nie przestawał wstawiać się za ludem, który buntował się przeciwko Bogu i oddawał się własnym egoistycznym postępkom. |
| Nous prions les saints d’intercéder pour nos âmes. | Modlimy się do świętych, aby wstawiali się za naszymi duszami. |
| Personne n’osa intercéder pour le condamné. | Nikt nie odważył się wstawić za skazańcem. |
| Plusieurs organisations ont intercédé pour les réfugiés. | Kilka organizacji wstawiło się za uchodźcami. |
| Selon la tradition chrétienne, les anges intercèdent pour les hommes. | Zgodnie z tradycją chrześcijańską aniołowie wstawiają się za ludźmi. |
| Un ami fidèle saura toujours intercéder pour vous quand vous ne pouvez plus vous défendre. | Wierny przyjaciel zawsze wstawi się za tobą, gdy sam nie możesz się już bronić. |
Photo : Monastère Saint-Maron, sanctuaire de Saint Charbel, Annaya, Liban