Czasownik „cercare” w j. włoskim

Czasownik „cercare” to jeden z najczęściej używanych czasowników w języku włoskim, który oznacza „szukać” lub „poszukiwać”. Choć może się wydawać prosty, warto przyjrzeć się jego różnym zastosowaniom oraz kontekstom, w jakich jest używany.

Odmiana czasownika „cercare” w czasie presente

Cercare + dopełnienie
Czasownik „cercare” może występować z dopełnieniem w postaci rzeczownika lub zaimka. Warto pamiętać, że po „cercare” zwykle nie używamy przyimka „per”, jak ma to miejsce w innych czasownikach oznaczających poszukiwanie (np. „guardare per la finestra”). Przykłady:

cercare qualcosa – szukać czegoś
cercare qualcuno – szukać kogoś
cercare di fare qualcosa – starać się coś zrobić (dosłownie: próbować coś zrobić)

Lei cerca sempre nuovi posti da visitare. – Ona zawsze szuka nowych miejsc do odwiedzenia.
Stiamo cercando un ristorante italiano in zona. – Szukamy włoskiej restauracji w okolicy.
Sto cercando di imparare l’italiano. – Staram się nauczyć włoskiego.
Cerco di fare esercizio ogni giorno. – Staram się ćwiczyć codziennie.

Podstawowe znaczenie „cercare”
Podstawowe znaczenie czasownika „cercare” to „szukać”. Używamy go, gdy chcemy wyrazić poszukiwanie czegoś fizycznego lub abstrakcyjnego. Przykłady:

Sto cercando le chiavi. – Szukam kluczy.
Lui sta cercando un lavoro. – On szuka pracy.
Hai cercato un modo per risolvere il problema? – Szukałeś sposobu na rozwiązanie problemu?

„Cercare” w kontekście emocjonalnym
Czasownik „cercare” może być także używany w bardziej abstrakcyjnych sytuacjach, kiedy poszukujemy czegoś niematerialnego, jak sens życia, miłość czy szczęście. W takich przypadkach znaczenie „cercare” może obejmować poszukiwania wewnętrzne.

A volte dobbiamo cercare dentro di noi per trovare la serenità. – Czasami musimy szukać w sobie, by znaleźć spokój.
Cercare la speranza è una parte fondamentale del superare le difficoltà. – Szukanie nadziei to kluczowa część przezwyciężania trudności.
Lei sta cercando l’amore. – Ona szuka miłości.
Molte persone passano la vita cercando un senso alla propria esistenza. – Wiele osób spędza życie, szukając sensu swojej egzystencji.
Nei momenti difficili, cerchiamo sempre un segno di speranza. – W trudnych chwilach zawsze szukamy znaku nadziei.
Ogni giorno cerco la felicità nelle piccole cose. – Każdego dnia szukam szczęścia w drobnych rzeczach.
Sto cercando la felicità. – Szukam szczęścia.

„Cercare” z czasownikiem w trybie rozkazującym
„Cercare” jest czasownikiem, który może być używany w trybie rozkazującym (imperativo). W tym przypadku jest stosowany, kiedy chcemy kogoś nakłonić do poszukiwania czegoś lub do wykonania jakiejś czynności. Przykłady:

Cerca di più! – Szukaj więcej!
Cercate una soluzione! – Szukajcie rozwiązania!
Cerca di aiutarmi! – Spróbuj mi pomóc!
Cerca il libro sulla scrivania! – Szukaj książki na biurku!
Cerca di non preoccuparti troppo. – Staraj się nie martwić zbytnio.
Cerca di non fare troppo rumore! – Staraj się nie robić zbyt dużo hałasu!

„Cercare” w konstrukcjach z czasownikami pomocniczymi
Czasownik „cercare” może występować w różnych czasach przeszłych, zarówno z czasownikiem pomocniczym avere, jak i w konstrukcjach z czasownikiem zwrotnym (np. cercarsi), co nadaje mu inne znaczenie. Warto zauważyć, że czasownik „cercare” jest czasownikiem przechodnim, więc w konstrukcjach z czasownikami pomocniczymi zawsze używamy „avere”. Przykłady:

Hai cercato il numero di telefono? – Szukałeś numeru telefonu?
Ho cercato il tuo numero, ma non l’ho trovato. – Szukałem twojego numeru, ale go nie znalazłem.
Si è cercato un colpevole. – Szukano winnego.

„Cercare” a wyrażenia idiomatyczne
W języku włoskim istnieją również wyrażenia idiomatyczne z czasownikiem „cercare”, które nadają mu dodatkowe znaczenie. Oto kilka przykładów:

cercare il pelo nell’uovo – szukać dziury w całym, dosłownie „szukać włosa w jajku” – oznacza to przesadne szukanie drobnych błędów
cercare guai – szukać kłopotów
Non mi piace quando le persone cercano il pelo nell’uovo, invece di vedere il lato positivo. – Nie lubię, kiedy ludzie szukają dziury w całym, zamiast dostrzegać pozytywne strony.
Non è il momento di cercare guai, dobbiamo concentrarci sul lavoro. – To nie jest czas, by szukać kłopotów, musimy skupić się na pracy.

Podsumowanie
Czasownik „cercare” jest niezwykle przydatny w codziennej komunikacji w języku włoskim. Używamy go zarówno w sensie dosłownym, jak i metaforycznym. Warto znać jego odmianę, różne konstrukcje oraz idiomy z nim związane, by móc swobodnie posługiwać się tym słowem w różnych kontekstach.

Foto: Valmalenco © ENIT – Agenzia Nazionale del Turismo (Italia)