Czasownik accadere to czasownik nieprzechodni, który opisuje sytuacje, zdarzenia lub fakty, które następują, ale nie są bezpośrednio kontrolowane przez podmiot. Pod względem znaczeniowym odpowiada polskim czasownikom „zdarzyć się”, „dziać się”, „przytrafić się”.
W odróżnieniu od czasowników oznaczających świadome działanie (np. fare – robić, costruire – budować), czasownik accadere opisuje coś, co po prostu następuje. Nie wskazuje na sprawcę działania, lecz na sam fakt zajścia zdarzenia. Z tego powodu jest często używany w relacjach z wydarzeń, w raportach czy opisach sytuacji.
Pod względem gramatycznym czasownik accadere należy do grupy czasowników nieregularnych. Jego odmiana w czasie teraźniejszym jest dość rzadka w użyciu, ponieważ częściej spotyka się formy czasu przeszłego (è accaduto) lub bezokolicznik (accadere). Jest to związane z naturą znaczeniową tego czasownika – najczęściej opisuje on zdarzenia, które już miały miejsce.
W języku formalnym i literackim czasownik accadere pojawia się dość często, natomiast w mowie potocznej bywa zastępowany przez czasownik succedere (także: zdarzyć się). W praktyce oba czasowniki są bliskoznaczne, choć czasownik succedere jest postrzegany jako bardziej potoczny, a accadere – jako bardziej formalny.
Warto zwrócić uwagę, że czasownik accadere często łączy się z trybem congiuntivo, szczególnie gdy mówimy o zdarzeniach niepewnych, przypuszczalnych lub zależnych od subiektywnej oceny. Jest to cecha charakterystyczna włoskiej składni: po wyrażeniach oznaczających możliwość, niepewność lub emocję stosuje się tryb congiuntivo. Przykłady zdań:
È possibile che accada qualcosa. – Możliwe, że coś się wydarzy.
Non voglio che accada un problema. – Nie chcę, żeby pojawił się problem.
Può accadere che le condizioni cambino. – Może się zdarzyć, że warunki się zmienią.
Przykłady zdań z czasownikiem „accadere” w wersji włosko-polskiej
| A volte accade che le persone ci giudichino erroneamente. | Czasami zdarza się, że ludzie nas błędnie oceniają. |
| A volte accadono cose impreviste. | Czasem zdarzają się nieprzewidziane rzeczy. |
| Accade spesso che le persone sbaglino. | Często zdarza się, że ludzie popełniają błędy. |
| Che cosa è accaduto dopo la riunione? | Co się wydarzyło po spotkaniu? |
| Che cosa potrebbe accadere domani? | Co może się jutro wydarzyć? |
| Mi è accaduto oggi qualcosa di strano. | Zdarzyło mi się dzisiaj coś dziwnego. |
| È accaduto un importante cambiamento nelle norme del codice stradale. | Zaszła ważna zmiana w przepisach ruchu drogowego. |
| È accaduto un incidente sulla strada principale. | Zdarzył się wypadek na głównej drodze. |
| È accaduto un miracolo. | Zdarzył się cud. |
| Nella vita può accadere di tutto. | W życiu wszystko może się zdarzyć. |
| Non accade spesso di vedere qualcosa del genere. | Nieczęsto zdarza się widzieć coś takiego. |
| Non è accaduto nulla di importante. | Nie wydarzyło się nic ważnego. |
| Non mi aspettavo che accadesse questo. | Nie spodziewałem się, że to się wydarzy. |
| Non so come sia potuto accadere. | Nie wiem, jak mogło do tego dojść. |
| Non so cosa accadrà al colloquio di lavoro. | Nie wiem, co się wydarzy na rozmowie rekrutacyjnej. |
| Non so cosa sia accaduto dopo la riunione. | Nie wiem, co się wydarzyło po spotkaniu |
| Non so cosa sia accaduto ieri sera. | Nie wiem, co się wczoraj wieczorem wydarzyło. |
| Non so se accadrà qualcosa di nuovo. | Nie wiem, czy wydarzy się coś nowego. |
| Non voglio che accada di nuovo. | Nie chcę, żeby to się powtórzyło. |
| Nulla di grave è accaduto. | Nic poważnego się nie wydarzyło. |
| Può accadere che cambiamo idea. | Może się zdarzyć, że zmienimy zdanie. |
| Può accadere che ci siano difficoltà. | Może się zdarzyć, że pojawią się trudności. |
| Può accadere che il piano cambi. | Może się zdarzyć, że plan się zmieni. |
| Può accadere che il prezzo che ho visto in sede di prenotazione cambi poi in fase di pagamento? | Czy może się zdarzyć, że cena, którą widziałem w momencie rezerwacji, zmieni się później na etapie płatności? |
| Può accadere che la situazione migliori. | Może się zdarzyć, że sytuacja się poprawi. |
| Può accadere che la tecnologia fallisca. | Może się zdarzyć, że technologia zawiedzie. |
| Può accadere che le condizioni della strada cambino improvvisamente. | Może się zdarzyć, że warunki na drodze nagle się zmienią. |
| Può accadere che le condizioni migliorino. | Może się zdarzyć, że warunki się poprawią. |
| Può accadere che qualcuno cambi opinione. | Może się zdarzyć, że ktoś zmieni opinię. |
| Può accadere in qualsiasi momento. | To może się zdarzyć w dowolnym momencie. |
| Questo accade più spesso di quanto pensiamo. | To zdarza się częściej niż myślimy. |
| Seguo con profonda preoccupazione quanto sta accadendo in Medio Oriente e in Iran. | Z głębokim niepokojem obserwuję to, co dzieje się na Bliskim Wschodzie i w Iranie. |
| Tutto ciò che accade ci insegna qualcosa. | Wszystko, co się dzieje, czegoś nas uczy. |
| Tutto ciò che accade ha una ragione. | Wszystko, co się dzieje, ma swój powód. |
Foto: Pattuglia Acrobatica Nazionale „Frecce Tricolori” © Ministero della Difesa (Italia)