Uczący się języka francuskiego bardzo często mają trudność z rozróżnieniem rzeczowników confiance i confidence. W pisowni wydają się one niemal identyczne i kojarzą się z „zaufaniem” i „pewnością siebie”. W rzeczywistości jednak nie są one wymienne i odnoszą się do różnych sfer relacji międzyludzkich.
Confiance – zaufanie i pewność
Rzeczownik „confiance” oznacza przede wszystkim zaufanie, jakie żywimy wobec kogoś lub czegoś, ale także poczucie pewności, wiary w siebie, swoje umiejętności lub w pomyślny rozwój sytuacji.
Możemy mówić o zaufaniu do drugiej osoby, zaufaniu do instytucji, pewności siebie, wierze we własne możliwości. Przykłady zdań:
| Dans l’apprentissage d’une langue, une atmosphère de confiance est essentielle, car elle favorise la participation active aux cours, facilite l’expression libre et réduit la peur de faire des erreurs. | W nauce języka kluczowa jest atmosfera zaufania, ponieważ sprzyja aktywnemu uczestnictwu w zajęciach, ułatwia swobodne wypowiadanie się oraz redukuje lęk przed popełnianiem błędów. |
| Elle a perdu confiance en lui après qu’il lui a menti. | Straciła do niego zaufanie po tym, jak ją okłamał. |
| Elle manque de confiance en elle, c’est pourquoi elle évite les situations où elle doit parler en public. | Brakuje jej pewności siebie, dlatego unika sytuacji, w których musi przemawiać publicznie. |
| Il est important d’avoir confiance en ses amis. | Ważne jest, aby mieć zaufanie do swoich przyjaciół. |
| Il faut une seconde pour ébranler la confiance, et des siècles pour la reconstruire. | Podważenie zaufania trwa sekundę, a odbudowanie – wieki. |
| J’ai confiance en mes collègues, car ils remplissent toujours leurs responsabilités, me soutiennent dans l’accomplissement des tâches et veillent à maintenir une bonne ambiance au sein de l’équipe. | Mam zaufanie do moich współpracowników, ponieważ zawsze wywiązują się ze swoich obowiązków, wspierają mnie w realizacji zadań i dbają o dobrą atmosferę w zespole. |
| J’ai confiance en mon professeur de français, car je sais qu’il me soutient dans mon apprentissage, apprécie mes progrès et m’aide à développer mes compétences linguistiques dans une atmosphère conviviale. | Mam zaufanie do mojego nauczyciela języka francuskiego, bo wiem, że wspiera mnie w nauce, docenia moje postępy i pomaga rozwijać umiejętności językowe w przyjaznej atmosferze. |
| J’ai pleinement confiance en lui, car il tient toujours ses promesses, est honnête et on peut compter sur lui en toutes circonstances. | Mam do niego pełne zaufanie, ponieważ zawsze dotrzymuje słowa, jest uczciwy i można na nim polegać w każdej sytuacji. |
| La confiance en soi se travaille dès le plus jeune âge. | Zaufanie do siebie samego kształtuje się od najmłodszych lat. |
| La confiance est l’un des fondements d’une vie heureuse. | Zaufanie jest jednym z fundamentów dobrego życia. |
| La confiance est un pilier fondamental des relations humaines saines, tant dans la vie personnelle que professionnelle. | Zaufanie to kluczowy fundament zdrowych relacji międzyludzkich – zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowy |
| Les citoyens n’ont pas confiance en l’État. | Obywatele nie mają zaufania do państwa. |
| Les policiers n’ont pas confiance en certains citoyens qui enfreignent la loi ou induisent en erreur lors des enquêtes, ce qui complique l’exécution efficace de leurs fonctions. | Policjanci nie mają zaufania do niektórych obywateli, którzy łamią prawo lub wprowadzają w błąd podczas dochodzeń, co utrudnia im skuteczne wykonywanie obowiązków. |
| Une atmosphère de confiance entre les employés et la direction crée un environnement de travail positif. | Atmosfera zaufania między pracownikami a kierownictwem tworzy pozytywne środowisko pracy. |
W kontekście dydaktycznym wyraz „confiance” bardzo często pojawia się w połączeniu z nauką, rozwojem osobistym i relacjami nauczyciel–uczeń. Budowanie zaufania sprzyja swobodnemu mówieniu i redukuje lęk przed popełnianiem błędów.
Confidence – zwierzenie i poufność
Z kolei wyraz „confidence” ma znaczenie bardziej konkretne i ograniczone. Oznacza zwierzenie, tajemnicę lub informację przekazaną komuś w zaufaniu, z założeniem, że nie zostanie ona ujawniona osobom trzecim. Przykłady zdań:
| Ce secret doit rester une confidence entre nous, et personne d’autre ne doit le savoir. | Ten sekret musi pozostać naszą tajemnicą i nikt inny nie powinien się o nim dowiedzieć. |
| Elle m’a fait une confidence importante, et j’ai senti combien cela avait de la valeur pour elle. | Zwierzyła mi się z czegoś ważnego i poczułem, jak wiele to dla niej znaczy. |
| Elle m’a révélé une confidence personnelle. | Ujawniła mi osobistą tajemnicę. |
| Elle ne m’a jamais fait de confidences personnelles. | Nigdy nie zwierzała mi się z osobistych spraw. |
| En toute confidence, je doute de ce projet. | Mówiąc szczerze, mam wątpliwości co do tego projektu. |
| Il a fait une confidence à son meilleur ami. | Powierzył sekret swojemu najlepszemu przyjacielowi. |
| Il fait rarement des confidences à ses collègues. | Rzadko zwierza się swoim współpracownikom. |
| Il m’a fait une confidence, et j’ai promis de ne la révéler à personne. | Zwierzył mi się, a ja obiecałem, że nikomu tego nie powiem. |
| Il m’a écouté, mais il ne m’a fait aucune confidence. | Wysłuchał mnie, ale sam się nie zwierzył. |
| Je te dis cela en toute confidence. | Mówię ci to w największym zaufaniu. |
| Même entre amis, il n’est pas facile de faire des confidences. | Nawet między przyjaciółmi nie jest łatwo się zwierzać. |
| Nous nous faisons souvent des confidences, surtout quand nous avons besoin de parler de choses importantes. | Często sobie się zwierzamy, zwłaszcza gdy musimy porozmawiać o ważnych sprawach. |
W tym znaczeniu „confidence” odnosi się do aktu komunikacyjnego – momentu, w którym ktoś dzieli się czymś prywatnym lub poufnym.
Najczęstszy błąd uczących się
Bardzo częstym błędem jest używanie confidence w znaczeniu „pewności siebie”, pod wpływem języka angielskiego (self-confidence). W języku francuskim jest to niepoprawne.
❌ Elle a beaucoup de confidence en elle.
✔️ Elle a beaucoup de confiance en elle.
To klasyczny przykład tzw. „fałszywych przyjaciół językowych” (les faux amis) w j. francuskim. Confiance et confidence sont des faux amis.
Podsumowanie
Choć wyrazy „confiance” i „confidence” są do siebie bardzo podobne, ich znaczenia są wyraźnie rozdzielone. „Confiance” to zaufanie, pewność, wiara (stan, relacja, postawa), natomiast „confidence” to zwierzenie, sekret, poufna informacja. Świadome rozróżnianie tych dwóch pojęć pozwala unikać błędów językowych w języku francuskim.
Photo : Marché de Noël de Grenoble © Mathieu Nigay et Auriane Poillet, Ville de Grenoble