W 2025 roku we Francji doszło do przełomowej zmiany demograficznej. Po raz pierwszy od zakończenia II wojny światowej liczba zgonów przewyższyła liczbę urodzeń. Jak poinformował francuski Państwowy Instytut Statystyki i Badań Ekonomicznych (INSEE), w minionym roku zmarło około 651 tysięcy osób, podczas gdy liczba urodzeń wyniosła około 645 tysięcy, co oznacza spadek o ponad dwa procent w porównaniu z rokiem wcześniejszym. W efekcie bilans naturalny był ujemny i wyniósł około sześciu tysięcy osób.
En 2025, la France a connu un changement démographique majeur. Pour la première fois depuis la fin de la Seconde Guerre mondiale, le nombre de décès a dépassé celui des naissances. Selon l’Institut national de la statistique et des études économiques (INSEE), environ 651 000 personnes sont décédées au cours de l’année écoulée, tandis qu’environ 645 000 enfants sont nés, soit une baisse de plus de deux pour cent par rapport à l’année précédente. Par conséquent, le solde naturel a été négatif, s’établissant à environ six mille personnes.
Przez dekady Francja wyróżniała się na tle innych państw Unii Europejskiej relatywnie korzystną sytuacją demograficzną. Wyższa dzietność oraz rozbudowany system wsparcia rodzin sprawiały, że kraj długo opierał się trendowi starzenia społeczeństwa obserwowanemu w Europie. Najnowsze dane pokazują jednak, że również Francja zaczyna podążać ścieżką wspólną dla większości państw kontynentu.
Pendant des décennies, la France s’est distinguée au sein de l’Union européenne par une situation démographique relativement favorable. Une natalité plus élevée et un système de soutien aux familles bien développé ont permis au pays de résister longtemps à la tendance au vieillissement de la population observée en Europe. Cependant, les données les plus récentes montrent que la France commence également à suivre la trajectoire commune à la plupart des pays du continent.
Jednym z kluczowych czynników tej zmiany jest wyraźny spadek dzietności. W 2025 roku wskaźnik ten obniżył się do poziomu 1,56 dziecka na kobietę, co stanowi najniższą wartość od czasów I wojny światowej. Oznacza to, że liczba urodzeń nie zapewnia już prostej zastępowalności pokoleń. W porównaniu z rokiem 2010 liczba narodzin zmniejszyła się aż o około jedną czwartą.
L’un des facteurs clés de ce changement est la baisse marquée de la fécondité. En 2025, l’indice de fécondité est tombé à 1,56 enfant par femme, le niveau le plus bas depuis la Première Guerre mondiale. Cela signifie que le nombre de naissances n’assure plus le simple renouvellement des générations. Par rapport à 2010, le nombre de naissances a diminué d’environ un quart.
Demografowie wskazują, że za tym zjawiskiem stoi splot czynników społecznych i ekonomicznych. Młodsze pokolenia coraz częściej odkładają decyzję o założeniu rodziny lub rezygnują z niej całkowicie, koncentrując się na edukacji, karierze zawodowej i samorealizacji. Istotną rolę odgrywają również trudności z uzyskaniem stabilnego zatrudnienia oraz wysokie koszty mieszkań, zwłaszcza w dużych aglomeracjach. Do tego dochodzą obawy związane z godzeniem życia zawodowego z rodzinnym oraz poczucie niepewności co do przyszłości – zarówno gospodarczej, jak i klimatycznej. Badania i konsultacje społeczne prowadzone na potrzeby prac parlamentarnych wskazują jednak, że najczęściej wskazywaną barierą pozostaje lęk przed pogorszeniem sytuacji finansowej po pojawieniu się dzieci.
Les démographes soulignent que ce phénomène résulte d’un ensemble de facteurs sociaux et économiques. Les jeunes générations reportent de plus en plus la décision de fonder une famille ou y renoncent complètement, en se concentrant sur l’éducation, la carrière professionnelle et l’épanouissement personnel. Les difficultés d’accès à un emploi stable et le coût élevé du logement, notamment dans les grandes agglomérations, jouent également un rôle important. S’y ajoutent les inquiétudes liées à la conciliation entre vie professionnelle et vie familiale ainsi que le sentiment d’incertitude quant à l’avenir, tant sur le plan économique que climatique. Cependant, les études et consultations publiques menées pour le compte de travaux parlementaires indiquent que le principal obstacle reste la peur d’une détérioration de la situation financière après la naissance des enfants.
Równocześnie wzrasta liczba zgonów, co jest bezpośrednio związane ze starzeniem się społeczeństwa. Pokolenie powojennego wyżu demograficznego, urodzone w dwóch dekadach po 1945 roku, weszło w wiek podwyższonej śmiertelności, co w naturalny sposób wpływa na statystyki.
Parallèlement, le nombre de décès augmente, directement lié au vieillissement de la population. La génération du baby-boom, née au cours des deux décennies suivant 1945, est entrée dans l’âge de mortalité plus élevée, ce qui influence naturellement les statistiques.
Mimo ujemnego przyrostu naturalnego liczba ludności Francji nadal rośnie. W 2025 roku populacja zwiększyła się o około 0,25 procenta, głównie dzięki dodatniemu saldu migracji, które wyniosło około 176 tysięcy osób. Na początku 2026 roku Francja liczyła około 69,1 miliona mieszkańców, z czego ponad 2,3 miliona żyło w departamentach zamorskich.
Malgré le solde naturel négatif, la population française continue de croître. En 2025, elle a augmenté d’environ 0,25 %, principalement grâce au solde migratoire positif, qui s’est élevé à environ 176 000 personnes. Au début de 2026, la France comptait environ 69,1 millions d’habitants, dont plus de 2,3 millions résidaient dans les départements d’outre-mer.
Zmienia się również struktura wiekowa społeczeństwa. Średnia długość życia osiągnęła rekordowe wartości – około 85,9 lat dla kobiet i 80,3 lat dla mężczyzn. Odsetek osób w wieku 65 lat i więcej wzrósł do około 22 procent populacji i niemal zrównał się z udziałem osób poniżej 20. roku życia, co potwierdza postępujący proces starzenia się francuskiego społeczeństwa.
La structure par âge de la population évolue également. L’espérance de vie a atteint des niveaux record, environ 85,9 ans pour les femmes et 80,3 ans pour les hommes. La proportion de personnes âgées de 65 ans et plus est montée à environ 22 % de la population, presque équivalente à celle des moins de 20 ans, confirmant le processus de vieillissement progressif de la société française.
Photo : L’hôtel de Ville et la cathédrale Notre-Dame de Paris © Henri Garat / Ville de Paris