Czasownik „implanter” może wydawać się nieco techniczny, ale jest często używany zarówno w języku potocznym, jak i specjalistycznym – w kontekstach medycznych, biznesowych czy urbanistycznych. Pochodzi od rzeczownika „plante” (roślina), co daje nam trop co do jego podstawowego znaczenia: coś gdzieś zasadzić, osadzić, ulokować.
Znaczenia „implanter”
1. Osadzić coś fizycznie w czymś, wszczepić w ciało
To najbardziej dosłowne znaczenie, używane często w kontekście medycznym. Przykłady:
| Le chirurgien a implanté une prothèse dans la hanche du patient. | Chirurg wszczepił protezę w biodro pacjenta. |
| Le chirurgien a implanté une valve cardiaque artificielle au patient. | Chirurg wszczepił pacjentowi sztuczną zastawkę serca. |
| Le dentiste va implanter une couronne en céramique. | Dentysta wszczepi ceramiczną koronę. |
| Le dispositif est implanté sous la peau et reste invisible. | Urządzenie jest wszczepione pod skórę i pozostaje niewidoczne. |
| Le médecin a implanté un stimulateur cardiaque. | Lekarz wszczepił rozrusznik serca. |
| Le premier stimulateur cardiaque a été implanté chez l’homme en Suède en 1958. | Pierwszy rozrusznik serca został wszczepiony człowiekowi w Szwecji w 1958 r. |
| Le vétérinaire a implanté une puce électronique sous la peau d’un chien. | Weterynarz wszczepił chip elektroniczny pod skórę psa. |
2. Założyć coś gdzieś, osiedlić się, ulokować (firma, instytucja, ludzie), wejść na nowy rynek
To znaczenie występuje bardzo często w języku biznesowym i geograficznym – mówimy o zakładaniu firm, siedzib, oddziałów, filii przedsiębiorstw, ale też osiedlaniu się mieszkańców w danym miejscu. Przykłady:
| Facebook cherche toujours à implanter son réseau social en Chine. | Facebook wciąż stara się wprowadzić swoją sieć społecznościową do Chin. |
| Ils ont implanté leur siège social à Varsovie. | Ulokowali swoją siedzibę główną w Warszawie. |
| L’entreprise s’est implantée à Taïwan il y a dix ans. | Firma ulokowała się na Tajwanie dziesięć lat temu. |
| La famille s’est implantée dans le quartier il y a dix ans. | Rodzina osiedliła się w dzielnicy dziesięć lat temu. |
| La France a annoncé des investissements dans l’intelligence artificielle d’une valeur de 109 milliards d’euros et souhaite implanter un nouveau centre de données, cofinancé par les Émirats arabes unis. | Francja ogłosiła inwestycje w sztuczną inteligencję o wartości 109 mld euro i chce założyć nowe centrum danych, współfinansowane przez Zjednoczone Emiraty Arabskie. |
| Le centre de recherche a été implanté à proximité de l’université. | Centrum badawcze zostało ulokowane w pobliżu uniwersytetu. |
| Le gouvernement veut implanter une nouvelle école primaire dans ce quartier. | Rząd chce założyć nową szkołę podstawową w tej dzielnicy. |
| Le groupe Carrefour a implanté plusieurs supermarchés dans le nord de la Pologne. | Grupa Carrefour ulokowała kilka supermarketów na północy Polski. |
| Les colons français se sont installés en Algérie au XIXe siècle, après le début de la colonisation française de cette région en 1830. | Osadnicy francuscy osiedlili się w Algierii w XIX wieku, po rozpoczęciu francuskiej kolonizacji tego regionu w 1830 r. |
| On estime qu’environ 250 entreprises françaises sont implantées au Vietnam. | Szacuje się, że około 250 firm francuskich jest ulokowanych w Wietnamie. |
| Une nouvelle école va être implantée dans ce quartier défavorisé. | Nowa szkoła zostanie założona w tej zaniedbanej dzielnicy. |
| Une usine de batteries pour véhicules électriques va être implantée près de Bordeaux. | Fabryka baterii do samochodów elektrycznych ma zostać ulokowana w pobliżu Bordeaux. |
3. Wprowadzić coś – ideę, zwyczaj, system; wdrożyć coś
W tym sensie „implanter” ma znaczenie bardziej abstrakcyjne – chodzi o zakorzenienie czegoś nowego w strukturze organizacyjnej lub instytucji, czyli np. nowego programu, reformy czy polityki. Przykłady:
| Cette réforme vise à implanter un nouveau système de gestion du développement du pays. | Ta reforma ma na celu wprowadzenie nowego systemu zarządzania rozwojem kraju. |
| Ils ont implanté une mentalité de performance dans l’équipe. | Wprowadzili nastawienie na wyniki w zespole. |
| L’école souhaite implanter un programme d’enseignement bilingue. | Szkoła chce wprowadzić program nauczania dwujęzycznego. |
| L’entreprise cherche à implanter une culture du feedback. | Firma stara się wprowadzić kulturę informacji zwrotnej. |
| La ville souhaite implanter davantage d’initiatives écologiques. | Miasto chce wprowadzić więcej inicjatyw ekologicznych. |
| Le directeur veut implanter une nouvelle politique de télétravail. | Dyrektor chce wprowadzić nową politykę pracy zdalnej. |
| Le gouvernement cherche à implanter une nouvelle culture de transparence. | Rząd stara się wprowadzić nową kulturę przejrzystości. |
| Le gouvernement tente d’implanter la transparence dans l’administration. | Rząd próbuje wprowadzić przejrzystość w administracji. |
| Le ministère de l’Éducation nationale souhaite, à l’exemple des pays scandinaves, implanter davantage d’activités physiques pour les enfants et les adolescents. | Ministerstwo Edukacji Narodowej chce, wzorem krajów skandynawskich, wprowadzić więcej aktywności fizycznej dla dzieci i młodzieży. |
| Le premier pays à avoir implanté un système national de vote électronique a été l’Estonie. | Pierwszym krajem, który wprowadził ogólnokrajowy system głosowania elektronicznego, była Estonia. |
Podsumowanie
Czasownik „implanter” łączy w sobie ideę umieszczania czegoś w nowym miejscu – czy to fizycznie (np. implant), instytucjonalnie (firma, szkoła), czy ideologicznie (wartości, system). Jego znaczenie często wynika z kontekstu, dlatego warto go dobrze rozumieć i umieć dopasować tłumaczenie do sytuacji.