Jeśli uczysz się hiszpańskiego, na pewno zdarzyło Ci się natknąć na słowo, które po polsku wydaje się oczywiste, a w języku obcym… nagle okazuje się mieć kilka różnych tłumaczeń. Tak właśnie jest z czasownikiem „przestrzegać”. W zależności od sytuacji możesz go wyrazić na różne sposoby – i nie zawsze da się użyć jednego „uniwersalnego” słowa. W tym wpisie pokażę Ci trzy hiszpańskie czasowniki, które najczęściej tłumaczy się jako „przestrzegać” – oraz jak i kiedy ich używać, by nie popełniać błędów.
1. Cumplir (con) – przestrzegać zasad, prawa, obowiązków
To najczęściej używany i najbardziej uniwersalny czasownik. Stosuje się go, gdy mówimy o przestrzeganiu zasad, prawa, a także o dotrzymywaniu obietnic i wypełnianiu obowiązków. Przykłady:
| Cumplimos todas las normas de seguridad. | Przestrzegamy wszystkich zasad bezpieczeństwa. |
| Debemos cumplir con las leyes locales cuando viajamos. | Musimy przestrzegać lokalnych przepisów, kiedy podróżujemy. |
| El contrato especifica que debemos cumplir con todas las condiciones. | Umowa określa, że musimy przestrzegać wszystkich warunków. |
| El gobierno no cumplió con su promesa de reforma. | Rząd nie dotrzymał swojej obietnicy dotyczącej reformy. |
| El niño debe cumplir con los deberes escolares. | Dziecko musi przestrzegać obowiązków szkolnych. |
| Ella siempre cumple lo que promete. | Zawsze dotrzymuje obietnic. |
| Es importante cumplir con las reglas del tráfico. | Ważne jest przestrzeganie zasad ruchu drogowego. |
| Hay que cumplir las leyes. | Należy przestrzegać prawa. |
| La empresa debe cumplir con la ley. | Firma musi przestrzegać prawa. |
| Las empresas deben cumplir con las normas medioambientales. | Firmy muszą przestrzegać norm środowiskowych. |
| Para participar en el concurso, tienes que cumplir con todas las condiciones. | Aby wziąć udział w konkursie, musisz spełnić wszystkie warunki. |
2. „Obedecer” – być posłusznym, podporządkować się
Gdy chodzi o relacje hierarchiczne – np. dzieci i rodzice, uczniowie i nauczyciele, pracownicy i szefowie, żołnierze i dowódcy – częściej używa się obedecer. Ten czasownik często łączy się z osobą lub autorytetem – nie tyle z zasadą, co z kimś, kto tę zasadę wydaje. Przykłady:
| A veces es difícil obedecer cuando no estás de acuerdo. | Czasem trudno być posłusznym, gdy się nie zgadzasz. |
| Algunos prefieren obedecer para evitar problemas. | Niektórzy wolą być posłuszni, by uniknąć problemów. |
| En el ejército, obedecer una orden es una obligación, no una opción. | W wojsku wykonywanie rozkazów to obowiązek, nie wybór. |
| Los alumnos deben obedecer al profesor. | Uczniowie powinni słuchać nauczyciela. |
| Los empleados deben obedecer las órdenes del supervisor. | Pracownicy muszą wykonywać polecenia przełożonego. |
| Los niños deben obedecer a sus padres. | Dzieci powinny słuchać rodziców. |
| Los niños pequeños suelen obedecer mejor cuando se les habla con calma. | Małe dzieci zwykle lepiej słuchają, gdy mówi się do nich spokojnie. |
| Los soldados están entrenados para obedecer órdenes. | Żołnierze są szkoleni, by wykonywać rozkazy. |
| Mi hijo ya no me obedece como antes. | Mój syn już mnie nie słucha tak jak kiedyś. |
| ¿Por qué no obedeces las señales de tráfico? | Dlaczego nie przestrzegasz znaków drogowych? |
| Tienen que obedecer las reglas del juego. | Muszą przestrzegać zasad gry. |
3. „Respetar” – „przestrzegać” w sensie szanowania prawa, granic, norm, zasad społecznych
Czasownik respetar tłumaczy się najczęściej jako „szanować”, ale bardzo często używany jest także w znaczeniu „przestrzegać czegoś z szacunku lub uznania”. Może chodzić o prawo, prywatność, decyzje czy tradycje – wszystko, co traktujemy z szacunkiem i uznaniem. Czasownik ten niesie ze sobą większy ładunek emocjonalny lub etyczny, ponieważ nie odnosi się tylko do wypełniania obowiązku, ale także do okazywania szacunku wobec wartości, norm czy przekonań, które są dla nas ważne. Przykłady:
| Aunque no me guste, tengo que respetar su decisión. | Chociaż mi się to nie podoba, muszę szanować jego decyzję. |
| Debemos respetar las decisiones de los demás, incluso si no estamos de acuerdo. | Powinniśmy szanować decyzje innych, nawet jeśli się z nimi nie zgadzamy. |
| En el trabajo, debemos respetar la confidencialidad de la información. | W pracy musimy przestrzegać poufności informacji. |
| Es fundamental respetar las leyes del país en el que vives. | Istotne jest przestrzeganie prawa kraju, w którym mieszkasz. |
| Es importante respetar las tradiciones de la comunidad. | Ważne jest przestrzeganie tradycji społeczności. |
| Es un acto de respeto respetar las creencias religiosas de los demás. | To akt szacunku, aby szanować wierzenia religijne innych osób. |
| Los ciudadanos deben respetar los derechos de los demás para vivir en armonía. | Obywatele muszą przestrzegać praw innych, aby żyć w harmonii. |
| No basta con seguir las reglas, también es necesario respetarlas. | Nie wystarczy tylko stosować się do zasad, trzeba je również szanować. |
| Respetar la naturaleza es esencial para proteger el medio ambiente. | Szacunek dla natury jest niezbędny, aby chronić środowisko. |
| Respetar la privacidad de las personas es crucial para mantener buenas relaciones. | Przestrzeganie prywatności innych ludzi jest kluczowe dla utrzymania dobrych relacji. |
| Respetar las diferencias culturales es una muestra de tolerancia y apertura. | Szacunek dla różnic kulturowych jest oznaką tolerancji i otwartości. |
| Respeten las reglas, per favor. | Proszę przestrzegać zasad. |
Podsumowanie
Czasowniki cumplir, obedecer i respetar są kluczowe, gdy mówimy o przestrzeganiu zasad w różnych sytuacjach. Choć każdy z nich ma nieco inne znaczenie, łączy je jedno – chodzi o szacunek do reguł, obowiązków i autorytetów. Znajomość tych czasowników pomoże Ci lepiej wyrażać się w codziennej komunikacji i zrozumieć, jak ważne są zasady w relacjach międzyludzkich.