Czasownik peser w języku francuskim ma kilka istotnych znaczeń i zastosowań, które warto poznać, aby poprawnie używać go w różnych kontekstach. Z jednej strony jest to czasownik bardzo dosłowny, odnoszący się do wagi, z drugiej – może także występować w znaczeniu bardziej abstrakcyjnym, np. w kontekście „ciężaru” decyzji lub emocji. W tym wpisie przyjrzymy się dokładniej jego różnym zastosowaniom.
1. Peser – ważyć, mierzyć wagę
Podstawowym znaczeniem czasownika peser jest „ważyć” lub „mierzyć wagę”. Jest to czasownik, który w pierwszej kolejności kojarzy się z fizycznym procesem ważenia przedmiotów. W kontekście osób, czasownik peser może odnosić się do fizycznej wagi, kiedy chcemy podać, ile dana osoba waży. Przykłady:
Ce sac pèse une tonne. – Ta torba waży tonę.
Cette pomme pèse 150 grammes. – To jabłko waży 150 gramów.
Elle pèse 75 kilos. – Ona waży 75 kilogramów.
Je vais peser les bagages avant de partir. – Zważę bagaże przed wyjazdem.
Z czasownikiem peser używamy zazwyczaj jednostek miary w zależności od wagi przedmiotu: gramów, kilogramów, ton itp.
2. Peser – mieć wagę, wpływać na coś (w przenośni)
W szerszym, przenośnym znaczeniu, peser może oznaczać posiadanie wpływu lub wagi w sensie metaforycznym. Może to dotyczyć zarówno decyzji, jak i emocji lub sytuacji, które mają „ciężar” – nie dosłownie, ale w sensie ich znaczenia lub wpływu. Przykłady:
Cette décision pèse lourd dans ma vie. – Ta decyzja ma duży ciężar w moim życiu.
Le passé pèse sur son avenir. – Przeszłość ciąży nad jego przyszłością.
Les facteurs économiques pèsent sur la décision du gouvernement. – Czynniki ekonomiczne mają wpływ na decyzję rządu.
Ses arguments pèsent dans la discussion. – Jego argumenty mają znaczenie w tej dyskusji.
3. Peser – zastanawiać się nad czymś, ważyć opcje
W języku francuskim istnieje także wyrażenie peser le pour et le contre, które oznacza „rozważyć za i przeciw”, „zastanowić się nad wszystkim” przed podjęciem decyzji. Przykłady:
Avant de prendre cette décision, elle doit peser les conséquences de son choix. – Przed podjęciem tej decyzji, musi rozważyć konsekwencje swojego wyboru.
Avant de prendre une décision, il faut peser le pour et le contre. – Przed podjęciem decyzji należy rozważyć za i przeciw.
Il est nécessaire de peser les risques avant de lancer une nouvelle entreprise. – Należy rozważyć ryzyko przed rozpoczęciem nowego przedsięwzięcia.
Il prend son temps pour peser la décision et ne pas la regretter. – Poświęca czas na rozważenie decyzji, by jej nie żałować.
Nous devons peser le pour et le contre avant de nous engager dans ce projet. – Musimy rozważyć za i przeciw, zanim zdecydujemy się na ten projekt.
W tym przypadku peser odnosi się do analizy sytuacji i przemyślenia różnych opcji.
4. Peser – ciążyć, spoczywać na kimś, wisieć nad kimś (w przenośni)
Czasownik peser w kontekście obciążenia może także opisywać coś, co jest ciężkie do uniesienia lub dźwigania, w sensie zarówno fizycznym, jak i mentalnym. Przykłady:
Cette épreuve pèse sur sa moralité. – Ta próba obciąża jego moralność.
La solitude lui pèse. – Samotność go obciąża.
Les responsabilités pèsent sur ses épaules. – Odpowiedzialność spoczywa na jego barkach.
Une menace pèse sur lui. – Wisi nad nim zagrożenie.
W tym kontekście peser odnosi się do wrażenia, że coś jest zbyt trudne do zniesienia lub że ktoś jest przytłoczony czymś, np. odpowiedzialnością, stresem lub presją.
Podsumowanie
Czasownik peser jest wielofunkcyjny i może być używany zarówno w sensie dosłownym, jak i metaforycznym. Odważanie przedmiotów, rozważanie decyzji, a także mówienie o obciążeniu emocjonalnym – to tylko niektóre z jego zastosowań. Kluczem do zrozumienia, kiedy użyć peser, jest kontekst, w jakim się pojawia.
Zdjęcie: Le palais préfectoral de Nice, le siège de la préfecture des Alpes-Maritimes, ancien palais des rois de Sardaigne